Ukraińcy za granicą: z dala od ojczyzny, ale bliżej własnej tożsamości.

Jak wojna wpływa na więź emigrantów z Ukrainą?

Jak informuje Espreso.tv: Badania przeprowadzone przez Laboratorium Badań Socjologicznych Instytutu Odporności Narodowej i Bezpieczeństwa dowodzą, że przymusowa emigracja Ukraińców spowodowana konfliktem zbrojnym nie osłabia ich przywiązania do kraju, a wręcz wzmacnia poczucie tożsamości narodowej. W ramach projektu, który objął pięć państw – Belgię, Francję, Niemcy, Polskę i Włochy – zebrano 100 szczegółowych wywiadów z osobami mieszkającymi poza Ukrainą.

Według danych z kwietnia 2026 roku w krajach Unii Europejskiej przebywa 4 mln 370 tys. obywateli ukraińskich. Najliczniejsza diaspora ukraińska znajduje się w Niemczech – 1 mln 280 tys. osób. Na drugim miejscu plasuje się Polska z 971 tys. Ukraińców, a następnie:

• Belgia – 88 tys.
• Francja – 48 tys.
• Włochy – 41 tys.

Rena Marutian, przedstawicielka Instytutu Odporności Narodowej i Bezpieczeństwa, podkreśliła, że wyniki obalają stereotyp, jakoby emigracja rozluźniała więzi z ojczyzną. Jej zdaniem życie poza granicami w większości przypadków umacnia ukraińską tożsamość i poczucie przynależności do narodu.

Zagrożenia hybrydowe wobec diaspory

Równocześnie w czerwcu 2026 roku odnotowano nasiloną aktywność Rosji skierowaną do ukraińskich społeczności za granicą, prowadzoną za pośrednictwem anonimowych kanałów Telegram. Badanie ujawniło system rosyjskich działań hybrydowych, obejmujący:

• kanał cerkiewny
• pseudoukraińskie struktury
• obecność akademicko-kulturalną
• dezinformację cyfrową
• sferę codzienności i życia domowego
• lobbing polityczny

Te czynniki mogą zagrażać tożsamości Ukraińców na obczyźnie, mimo ich silnej woli utrzymania kontaktu z krajem pochodzenia.

Raport Instytutu Odporności Narodowej i Bezpieczeństwa wskazuje, że emigranci ukraińscy aktywnie podtrzymują swoją narodową tożsamość, co ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia procesów społeczno-kulturowych w diasporze oraz dla kształtowania polityki wsparcia wobec rodaków żyjących poza Ukrainą. Jednocześnie zagrożenie ze strony rosyjskich wpływów hybrydowych wymaga czujności i działań ze strony ukraińskich instytucji, aby chronić tożsamość i dziedzictwo kulturowe w obliczu współczesnych wyzwań.