Parlament Europejski wzywa Kijów i Warszawę do zgody w sporze o UPA.

Apel o pojednanie historyczne

Jak informuje UATV: 8 lipca 2023 roku podczas sesji plenarnej eurodeputowani zaapelowali do Ukrainy i Polski o kontynuowanie działań na rzecz pojednania historycznego oraz utrzymanie dobrosąsiedzkich relacji. Wyrazili zaniepokojenie, że nadanie imienia Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) jednemu z oddziałów Sił Zbrojnych Ukrainy może zaszkodzić wzajemnym stosunkom.

Sytuacja po obu stronach granicy

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski w swojej polityce poparł gloryfikację UPA, podpisując pod koniec maja 2026 roku dekret o nadaniu odznaczenia Sił Specjalnych imieniem Bohaterów UPA. Wywołało to ostrą reakcję Polski. Prezydent RP ocenił, że

„heroizacja UPA to cios w pamięć historyczną i fundamenty pojednania”

Napięcia w obszarze pamięci historycznej między Ukrainą a Polską mają swoje źródło m.in. w rzezi wołyńskiej z lat 1943–1945. Zarówno ta tragiczna przeszłość, jak i obecne wydarzenia dowodzą konieczności dialogu i kompromisu. 19 czerwca 2023 roku ukraiński polityk Nawrocki ogłosił zwrot Orderu Orła Białego, a dzień później ukraiński przywódca odesłał odznaczenie do Warszawy. Trzech byłych prezydentów Ukrainy również zrezygnowało z tego polskiego orderu, co pokazuje, jak drażliwa jest to kwestia.

Europarlament wzywa do konstruktywnej rozmowy, aby nie dopuścić do eskalacji napięć między Ukrainą a Polską, akcentując konieczność wspólnych starań na rzecz pojednania historycznego i utrzymania dobrych stosunków sąsiedzkich. W tle tych wydarzeń leży potrzeba wypracowania wspólnego stanowiska wobec trudnej spuścizny historycznej.

Apel ten podkreśla, jak istotna dla obu krajów pozostaje współpraca w kontekście pamięci historycznej – wciąż bardzo wrażliwego tematu. Mimo wyzwań, dążenie Kijowa i Warszawy do dialogu może być kluczowe dla umocnienia ich relacji w przyszłości oraz zmniejszenia napięć wpływających na stabilność w regionie.