Laboratoria FabLab na polskich uczelniach: klucz do rozwoju krajowego przemysłu.

Dlaczego Polsce potrzebne są FabLaby?

Jak informuje Novyny.live: Wiktora Jegorowa, zastępca dyrektora ds. naukowych Instytutu Stosowanych Systemów Zarządzania Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, podkreślił pilną potrzebę tworzenia w ukraińskich uniwersytetach inżynierskich laboratoriów cyfrowej produkcji typu FabLab. Jego zdaniem są one niezbędne dla rozwoju własnego przemysłu. FabLab, czyli Fabrication Laboratory, to otwarta przestrzeń wyposażona w zaawansowane narzędzia, która umożliwia studentom i badaczom realizację projektów od pomysłu do prototypu.

Idea FabLab narodziła się na początku lat 2000. w Massachusetts Institute of Technology (MIT), gdzie profesor Neil Gershenfeld prowadził kurs „How to Make (Almost) Anything” w MIT Center for Bits and Atoms. Tego typu pracownie są standardowo wyposażone w drukarki 3D, frezarki CNC, plotery laserowe i inne urządzenia, które pozwalają na szybkie materializowanie koncepcji.

Wiktor Jegorow zwrócił uwagę, że pierwotna idea FabLab była bardzo konkretna: dać ludziom dostęp do tej samej klasy narzędzi, z których korzystają inżynierowie i naukowcy.

Ekspert zauważył jednak, że często pomija się kluczowe etapy procesu twórczego, takie jak popełnianie błędów, wielokrotne przeróbki, cięcie, lutowanie i testowanie dziesiątek wariantów. Dlatego tak istotne jest włączenie FabLabów w strukturę dydaktyczną i badawczą uczelni, co pozwala na praktyczne przejście przez cały cykl projektowy.

Współpraca sektorów dla rozwoju laboratoriów

Kluczową rolę w rozwoju sieci FabLabów odgrywa państwo, które powinno tworzyć ramy polityki przemysłowej i wspierać takie inicjatywy poprzez dedykowane programy. Zadaniem uniwersytetów jest zapewnienie lokalu, podstawowego finansowania oraz wkomponowanie tych przestrzeni w programy nauczania. Organizacje pozarządowe i partnerzy biznesowi mogą wesprzeć rozwój laboratoriów poprzez:

• granty,
• sprzęt,
• mentoring,
• wspólne projekty.

Taka synergia jest niezbędna dla ich trwałego funkcjonowania.

Jegorow ostrzegł również, że próba przekształcenia laboratorium w czysto komercyjny byt przesuwa jego cel z eksperymentu i edukacji na krótkoterminowy zysk.

Zwrócił też uwagę na problem niestabilności wsparcia ze strony władz uczelni. Dziś laboratorium może mieć pomieszczenia, wydarzenia, partnerów i nowy sprzęt, ale jutro, po zmianie administracji, projekt może zostać pozbawiony zasobów i możliwości planowania rozwoju na kolejne lata. W Polsce podobne wyzwania dotyczą stabilności finansowania innowacyjnych projektów edukacyjnych.

Utworzenie FabLabów na ukraińskich uczelniach może znacząco wpłynąć na kształtowanie nowej generacji inżynierów i specjalistów, zdolnych do adaptacji w szybko zmieniającym się środowisku technologicznym. Przyczyni się to nie tylko do rozwoju umiejętności studentów, ale także wzmocnienia innowacyjnego potencjału krajowego przemysłu. W dobie globalizacji i konkurencji kluczowe jest, by uczelnie aktywnie wdrażały nowoczesne technologie do procesu kształcenia i utrzymywały ścisłą współpracę z biznesem oraz polityką państwa.