Sztuka na usługach propagandy. Rosyjska taktyka hybrydowej wojny kulturowej.

Wystąpienie Jekatieriny Margolis

Jak informuje UATV: W rozmowie z telewizją FREEДОМ artystka i pisarka Jekatierina Margolis skrytykowała moskiewskie próby przedstawiania kultury i sportu jako dziedzin neutralnych wobec wojny z Ukrainą. Określiła to jako element szerszej strategii propagandowej Kremla. Jej zdaniem, wyłączenie polityki ze sfery kultury i sportu na poziomie państwowym jest niemożliwe, co widać choćby w kontekście uczestnictwa w Igrzyskach Olimpijskich, Paraolimpijskich czy prestiżowych biennale.

Sport i kultura poza polityką, zwłaszcza na poziomie państwowym, to absolutna fikcja

Jekatierina Margolis

Podczas wystąpienia 6 marca 2023 roku Margolis przypomniała, że już w 2022 roku organizatorzy weneckiego biennale wykluczyli oficjalną reprezentację Rosji w odpowiedzi na jej agresję. Zaznaczyła, że konflikt trwa od lat, a Rosja od dziesięcioleci traktuje kulturę jako „broń hybrydową” – praktykę tę zapoczątkowały jeszcze służby ZSRR w latach 20. ubiegłego wieku. Dodała, że czteroletnie milczenie w obliczu ludobójstwa świadczy o cichej sympatii dla agresora.

Pilna potrzeba europejskiej współpracy

Margolis zwróciła również uwagę na zagrożenie płynące ze strony tzw. „towarzystw przyjaźni”, kontynuujących sowieckie schematy działania. „Jeśli chodzi o wojnę hybrydową i operacje kulturowe, dawno już pora na skoordynowane działania na poziomie europejskim” – stwierdziła, podkreślając konieczność wspólnego przeciwdziałania rosyjskim kampaniom wpływu. Tego typu struktury odziedziczone po KGB wciąż stanowią narzędzie polityki zagranicznej Rosji.

Wystąpienie artystki uwypukla ścisły związek między sferą kultury, sportu i polityki w dobie współczesnych konfliktów. Bagatelizowanie tej relacji może prowadzić do legitymizacji agresji i wspierania reżimów łamiących normy międzynarodowe. Jak wskazuje Margolis, deklaracje neutralności w dziedzinach pozornie apolitycznych bywają wykorzystywane jako narzędzia manipulacji, odwracające uwagę od rzeczywistych problemów, takich jak rosyjska agresja na Ukrainę.