Podatki dla uchodźców za granicą: kto naprawdę musi płacić na Ukrainie.

Jak informuje ТСН: W związku z agresją rosyjską, miliony ukraińskich uchodźców zmuszone są szukać schronienia za granicą, gdzie żyją i pracują. Obecnie w społeczeństwie porusza się kwestię podatków, w tym, czy ukraińscy uchodźcy powinni płacić podatki w Ukrainie od dochodów osiągniętych za granicą.

Eksperci ekonomiczni podkreślają znaczenie przestrzegania obowiązującego prawa.

Unikanie podwójnego opodatkowania

„Ukraina podpisała z krajami UE umowę o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu. To znaczy, że jeśli Ukrainka lub Ukrainiec pracuje w Polsce czy Niemczech i tam płaci podatki, to w Ukrainie już nie trzeba ich płacić. Taka jest ogólnoświatowa praktyka. Wyjątkiem są Stany Zjednoczone, które wymagają od swoich obywateli płacenia podatków także w swoim domu, oprócz tego, że już zapłacili je w innym kraju” — mówi TSN.ua

Pawło Sebastjanowycz

Ekspert zaznacza również, że Ukraińcy pracujący za granicą nie są zobowiązani do płacenia podatków w Ukrainie od dochodów zarobionych poza krajem.

„Jeśli podatki zostały już zapłacone w kraju, w którym obecnie przebywają obywatele, to nie muszą płacić podatków od dochodów. Jeśli osoba oficjalnie pracuje w Wielkiej Brytanii czy Niemczech, to płaci podatek tam, więc za dochody uzyskane za granicą w Ukrainie nic nie trzeba płacić” — mówi ekspert.

Dodaje, że wyjątkiem mogą być kraje, gdzie PIT jest niższy niż w Ukrainie; jednak w Europie zwykle poziom podatków jest wyższy. Wtedy podatnik musi zapłacić w Ukrainie różnicę.

Praca zdalna FOP i pracowników najemnych

Jednocześnie znaczna część Ukraińców mieszka w krajach UE, pracując zdalnie dla firm w Ukrainie. Rodzi to pytania dotyczące opodatkowania w tej sytuacji.

„Jeśli osoba pracuje jako FOP (fizyczna osoba-przedsiębiorca), przebywa za granicą i jednocześnie prowadzi swoją działalność gospodarczą w Ukrainie, to płaci podatki od tego FOP w Ukrainie. Cała dokumentacja dotycząca działalności FOP jest zgłaszana przez elektroniczny gabinet podatnika, i do tego obywatele nie muszą przyjeżdżać do Ukrainy. Takiemu przedsiębiorcy nałożone są wszystkie podatki zdalnie. Trzeba tylko je płacić na czas” — zaznacza Sebastjanowycz.

Jeśli jednak osoba pracuje za granicą jako pracownik najemny, na przykład w firmie IT, i mieszka w Niemczech, a biuro firmy znajduje się w Kijowie lub Lwowie, pytaniem o płatność podatków zajmuje się pracodawca.

„W takim przypadku, podatki płaci w Ukrainie firma, w której pracuje ten pracownik, oraz otrzymuje wynagrodzenie za wykonaną zdalną pracę. Firma płaci wszystkie podatki — PIT, ZUS i podatek wojskowy. Taki pracownik najemny w ogóle nie musi się martwić o płatność podatków — wszystkim zajmuje się jego pracodawca” — podkreśla Pawło Sebastjanowycz.

Problemy reform i biurokratyczne mury

Ekspert również zauważa, że, pracując w grupie roboczej przy Ministerstwie Finansów i komisji podatkowej po Majdanie, poczuł, że reformy nie były priorytetem.

Podaje przykład próby wprowadzenia reformy wzorowanej na Estonii, która od dawna jest liderem w tworzeniu komfortowych systemów podatkowych. Reforma zakładała wprowadzenie podatku od wyprowadzonych kapitałów oraz uproszczenie administracji dla fizycznych osób-przedsiębiorców.

„Wtedy nie mogliśmy przełamać muru biurokratów” — podkreśla ekspert.

Obecnie, według jego słów, na Ukrainie próbują zlikwidować FOP, narzucając im administrację VAT, co zagraża uproszczonemu systemowi opodatkowania.

Sebastjanowycz zauważa również, że dane o wolności gospodarczej i demokracji na Ukrainie pogorszyły się: „W czasie Majdanu byliśmy na 120. miejscach w rankingu wolności gospodarczej, a teraz na 140. Po indeksie demokracji byliśmy na 80. i 70. miejscach, a teraz na 92.”

Porównuje także politykę finansową, twierdząc, że Ukraina zajmuje ostatnie miejsca pod względem kredytowania biznesu, nawet ustępując krajom, które znajdują się w znacznie gorszej sytuacji ekonomicznej.

Sebastjanowycz uważa, że warunki stworzone przez Naczelny Bank przeszkadzają w kredytowaniu przemysłu, zauważając, że pieniądze krążą w certyfikatach depozytowych i obligacjach, podczas gdy realny sektor gospodarki pozostaje bez finansowania.

Sytuacja z opodatkowaniem ukraińskich uchodźców i tych, którzy pracują za granicą, jest złożona i potrzebuje głębszej analizy. Kwestia unikania podwójnego opodatkowania oraz wsparcia przedsiębiorców jest kluczowa dla ekonomicznej stabilności kraju. Eksperci wskazują na konieczność reform w tej dziedzinie, aby poprawić warunki do prowadzenia biznesu w Ukrainie oraz zwiększyć poziom inwestycji.