Waszyngton dąży do większej swobody militarnej na Grenlandii. Przegląd umowy z Danią.

Amerykańskie plany rewizji paktu obronnego

Jak informuje TSN.ua: Administracja Donalda Trumpa rozpoczęła proces przeglądu historycznego porozumienia obronnego z Danią, zawartego w 1951 roku. Głównym celem Waszyngtonu jest zniesienie ograniczeń dotyczących amerykańskiej obecności wojskowej na Grenlandii. Stany Zjednoczone chcą uzyskać prawo do rozmieszczania swoich sił bez konieczności każdorazowych konsultacji z Kopenhagą. Impulsem do tych zmian są narastające wyzwania geopolityczne, w tym ekspansja Rosji i Chin, które sprawiają, że Grenlandia zyskuje kluczowe znaczenie dla amerykańskiego bezpieczeństwa narodowego.

Obowiązujące porozumienie, znowelizowane w 2004 roku, zobowiązuje USA do informowania Danii oraz władz Grenlandii o zmianach w operacjach wojskowych. Po zakończeniu zimnej wojny liczba amerykańskich baz wojskowych na wyspie drastycznie spadła z 17 do zaledwie jednej. Obecnie funkcjonuje tam wyłącznie baza lotnicza Pituffik/Thule.

Grenlandia w centrum strategicznych rozgrywek

Donald Trump podkreślił strategiczną wagę Grenlandii, wskazując na jej kluczową rolę dla bezpieczeństwa narodowego i obrony przed rosyjską czy chińską ekspansją. Tymczasem premier Danii Mette Frederiksen zaznaczyła, że jej kraj jest gotowy do rozmów o umowie obronnej, jednak musi ona respektować duńską suwerenność. Grenlandia, będąc autonomicznym terytorium Danii, odgrywa coraz istotniejszą rolę w arktycznej rywalizacji mocarstw.

Przedmiotem negocjacji mogą stać się takie kwestie jak:

• możliwość instalacji amerykańskich systemów rakietowych;
• wyłączne prawa do wydobycia surowców mineralnych;
• wzmocnienie obecności NATO w Arktyce w zamian za rezygnację z ceł na towary z UE.

Te aspekty prawdopodobnie zdominują przyszłe rozmowy między USA a Danią, uwzględniając nowe realia strategiczne w regionie.

Inicjatywa przeglądu paktu obronnego odzwierciedla zmianę priorytetów geopolitycznych Waszyngtonu, który koncentruje się na umacnianiu militarnej obecności w newralgicznych punktach globu. Grenlandia, dysponująca ogromnymi zasobami naturalnymi i położona na skrzyżowaniu szlaków między Ameryką Północną a Europą, staje się przedmiotem wzmożonego zainteresowania, zwłaszcza w kontekście rosnących ambicji Rosji i Chin. Wyniki ewentualnych negocjacji mogą znacząco wpłynąć na układ sił oraz relacje gospodarcze w Arktyce.