Koty podbiły Europę 2000 lat temu: jak to się stało dzięki Rzymianom.

Jak informuje ТСН: Twój domowy kot prawdopodobnie teraz odpoczywa na kanapie. Ale jego historia okazała się znacznie bardziej skomplikowana, niż wcześniej sądzono. Dotychczas uważano, że koty przybyły do Europy wraz z wczesnymi rolnikami w epokę neolitu, aby eliminować gryzonie w nowych magazynach. Jednak szerokie analizy genetyczne obaliły ten pogląd.

Okazało się, że szerokie rozpowszechnienie domowych kotów na europejskim kontynencie miało miejsce znacznie później – około 2000 lat temu, prawdopodobnie dzięki starożytnym Rzymianom oraz migrantowi z Afryki.

Upadek teorii o kotach-rolnikach i nowe daty

Wcześniej naukowcy opierali się na badaniach archeologicznych oraz analizie mitochondrialnego DNA, które jest przekazywane tylko od matki. Wzmacniało to wiarę, że koty migrowały z Anatolii do Europy wraz z neolicznymi rolnikami około 6400 lat temu.

Jednak nowe badanie, które obejmowało genom 87 zwierząt – od starożytnych eksponatów muzealnych po nowoczesne zwierzaki, pokazało zupełnie inny obraz. Koty, które wcześniej uważano za 'pierwsze' w Europie, okazały się dzikimi kotami leśnymi (Felis silvestris), które krzyżowały się z afrykańskimi krewniakami, ale jeszcze nie stały się domowymi w tradycyjnym sensie.

Prawdziwa fala 'udoskonalonych' genów, które charakteryzują współczesne koty, pojawiła się w europejskich próbkach dopiero od początku I wieku naszej ery. To wskazuje na to, że domowe koty stały się powszechnym zjawiskiem w Europie około 2000 lat temu.

Ten przesunięty czas zbiegł się z rozkwitem Cesarstwa Rzymskiego i aktywnym handlem w basenie Morza Śródziemnego, kiedy to statki przewoziły nie tylko zboże i olej, ale także pomocnych sprzymierzeńców w walce z szkodnikami.

Afrykański ślad i sardynijska zagadka

Analiza genetyczna wyraźnie wskazuje na rodowód naszych domowych zwierzaków – Północną Afrykę. Naukowcy ustalili, że genom współczesnych domowych kotów (Felis catus) najbardziej odpowiada genomowi afrykańskiego kota stepowego (Felis lybica lybica).

To właśnie ten podgatunek stał się podstawą dla populacji, która później podbiła świat. Naukowcy ustalili, że jeszcze przed główną falą migracji istniał 'wcześniejszy desant': na wyspie Sardynia najstarszego kota, genetycznie podobnego do domowego, datują na około 2200 lat.

Ten sardynijski 'pionier' okazał się bliskim krewnym dzikich kotów z nowoczesnego Maroka. To pozwoliło naukowcom wyróżnić przynajmniej dwie fale osiedlenia. Pierwsza fala polegała na pojawieniu się dzikich kotów z północno-zachodniej Afryki, które dotarły na wyspy Morza Śródziemnego i utworzyły tamtejsze populacje.

Druga, bardziej rozległa fala, miała miejsce później – nie wcześniej niż 2000 lat temu – z innego regionu Północnej Afryki (możliwe, że Egiptu), i to właśnie ona stała się podstawą genetycznego funduszu kotów, których znamy dzisiaj.

Jeśli masz kota, prawdopodobnie widziałeś wiele jego niezwykłych pozycji: 'morska gwiazda', 'rozczarowana żaba', 'zamrożony kurczak' czy charakterystyczne 'tak upadłem i jest mi OK'. Teraz wiadomo, dlaczego koty czasami siedzą w takich dziwnych i nietypowych pozycjach.

Tak więc nowe badanie pozwala na przemyślenie historii udomowienia kotów. Okazuje się, że podróż kotów z Afryki do Europy trwała dłużej i była bardziej skomplikowana, niż wcześniej sądzono. To odkrycie pomaga zrozumieć, jak kultury i transport wpływały na osiedlenie się zwierząt domowych w dawnych czasach oraz ich wpływ na ludzkie społeczeństwo.