Geminidy 2025: do 150 meteorytów na godzinę i inne wydarzenia astronomiczne grudnia.

Jak informuje ТСН: Grudzień to czas kontrastów. Z jednej strony spotykamy najdłuższe i najciemniejsze noce w roku, a z drugiej – ta ciemność otwiera przed nami jasne skarby Wszechświata. Zimowe niebo 2025 roku obiecuje imponujący program: od 'tańca' planet-gigantów po imponujący deszcz meteorów. Aby niczego nie przegapić, przygotowaliśmy szczegółowy przewodnik po wydarzeniach astronomicznych tego miesiąca.

Pożegnanie z międzygwiezdną podróżniczką

Na początku miesiąca warto zwrócić uwagę na kometę 3I/ATLAS. Chociaż jej maksymalne zbliżenie do Ziemi przewiduje się na 19 grudnia, nie należy czekać na tę datę. Kometa szybko oddala się od Słońca, tracąc jasność.

Obecnie jej odległość wynosi ponad 340 milionów kilometrów. Dlatego, jeśli masz lornetkę lub mały teleskop, spróbuj znaleźć tę gościa na początku grudnia. Później stanie się zbyt ciemna do obserwacji.

Superksiężyc i parada planet

5 grudnia niebo rozjaśni pełnia Księżyca, która kończy tegoroczną serię superksiężyców. W tę noc nasz satelita będzie wyglądał nieco większy i jaśniejszy, tworząc idealną atmosferę do zimowych spacerów, chociaż „oświetli” ciemne gwiazdy.

To nie przeszkodzi w obserwowaniu planet:

• Saturn pokazuje rzadką perspektywę: jego pierścienie są ustawione prostopadle do Ziemi i wyglądają jak cienki pasek przecinający tarczę planety. Szukaj go wieczorami w konstelacji Wodnika.

• Jowisz – prawdziwy król grudnia. Zbliżając się do swego opozycjonowania, wygląda na dużego i jasnego. W teleskopie łatwo dostrzegać pasy na jego powierzchni.

• Merkury przygotował niespodziankę dla „skowronków”. 7 grudnia – najlepszy czas na jego obserwację. Zwinna planeta oddali się od Słońca na maksymalną odległość i będzie widoczna o świcie, nisko nad horyzontem na wschodzie.

A jednak Wenus i Mars w grudniu „biorą urlop” i ukrywają się w promieniach Słońca, więc nie uda się ich zobaczyć.

Główne show miesiąca: meteorytowy deszcz Geminidów

Jeśli lubisz spełniać życzenia na spadającej gwieździe, to noc z 13 na 14 grudnia – to Twój czas. Wtedy osiągnie szczyt meteorytowy Geminidy.

Ten deszcz jest jednym z najpotężniejszych i najpiękniejszych „spadków gwiazd” roku. Astronomowie przewidują do 150 meteorytów na godzinę! Geminidy charakteryzują się wolnymi (około 35 km/s) meteorytami o żółtym kolorze, które mogą błyszczeć bardzo jasno (tzw. bolidy).

Czemu w tym roku miało szczęście?

W zeszłym roku Geminidy zbiegły się z pełnią Księżyca, która swoim światłem przesłoniła to widowisko. W tym roku warunki są idealne: Księżyc będzie w fazie ostatniego kwadratu i wzejdzie dopiero po trzeciej w nocy. Więc będziesz miał pierwszą część nocy, aby cieszyć się ciemnym niebem, na którym widnieją ogniste ślady.

Jak obserwować:

• Obserwować należy w noc z 14 grudnia. Najbardziej aktywna faza – od 02:00 do 04:00.

• Radiant (punkt wyjścia meteorów) znajduje się w konstelacji Bliźnięta, ale lepiej patrzeć trochę na bok, aby ślady były dłuższe.

• Teleskopy nie są potrzebne – tylko oczy, ciepłe ubranie, termos z herbatą i, najlepiej, leżak, aby wygodnie usiąść.

Ciekawy fakt: ojcem tego deszczu jest nie kometa, jak zwykle, a dziwny asteroid 3200 Phaethon, który zostawia za sobą smugę pyłu.

Zimowe przesilenie: zwrot ku wiośnie

21 grudnia o 17:04 czasu kijowskiego nastąpi moment zimowego przesilenia. To astronomiczny początek zimy.

W tym dniu Słońce wzniesie się nad horyzontem najniżej w roku, a my będziemy mieć najkrótszy dzień (w Kijowie potrwa nieco ponad 8 godzin) i najdłuższą noc. Dobrą wiadomością jest to, że po tej dacie dzień zacznie stopniowo się wydłużać, ciemność zacznie ustępować, przybliżając nas do wiosny.

Czas na teleskopy

Pod koniec miesiąca, szczególnie 20 grudnia, gdy na niebie będzie młody Księżyc (nowy Księżyc), będzie idealny do obserwacji obiektów dalekiego kosmosu. Bez światła Księżyca niebo wydaje się aksamitne.

To najlepszy czas na poszukiwanie słynnej Mgławicy Oriona. Nawet w lornetce wygląda jak mglista chmurka, a w teleskopie odsłania skomplikowaną strukturę – to 'szkoła dla nowych gwiazd'. Również wysoko na niebie będą lśnić gromady gwiazd Plejady (Siedem sióstr) w konstelacji Byka, które wyglądają jak rozsypane diamenty.

Więc, nawet jeśli pogoda na ziemi będzie pochmurna, pamiętaj: nad chmurami odbywa się kosmiczna magia. Wystarczy poczekać na jasne okno i spojrzeć w górę.

Kalendarium wydarzeń krótko:

• 5 grudnia – Superksiężyc (pełnia).

• 7 grudnia – najlepsza poranna widoczność Merkurego.

• 14 grudnia – szczyt meteorowego deszczu Geminid (do 150 „gwiazd” na godzinę).

• 19 grudnia – minimalna odległość do komety 3I/ATLAS (potrzebny teleskop).

• 20 grudnia – Młody Księżyc (najlepszy czas na obserwacje gwiazd).

• 21 grudnia – Zimowe przesilenie (najdłuższa noc w roku).

Przypominamy, że astronomowie ogłosili ważny okrągły kamień milowy – liczba znanych ziemskich asteroid oficjalnie osiągnęła 40 tysięcy. W ten skład wchodzą obiekty od kilku metrowych fragmentów po wielokilometrowe ciała, poruszające się orbitami zdolnymi zbliżać się do Ziemi.