Czarna śmierć: jak erupcja wulkanu w XIV wieku spowodowała pandemię dżumy.

Jak informuje ТСН: Jedna z najciemniejszych kart w historii ludzkości — epidemia dżumy, znana jako Czarna śmierć, mogła być wywołana przez kataklizm naturalny, o którym wcześniej nie myśleliśmy. Niedawne badania sugerują, że łańcuch fatalnych wydarzeń mógł rozpocząć wybuch nieznanego wulkanu w połowie XIV wieku.

Utracony wulkan i 'rok bez słońca'

Historyk Martin Bauch i geograf Ulf Bünthgen zainteresowali się pytaniem, czemu dżuma pojawiła się we Włoszech akurat w 1347 roku. Odpowiedzi udało się znaleźć dzięki badaniom lodowców i kronik.

Badacze odkryli, że pokrywy lodowe na obu biegunach zawierały wysoki poziom siarki, co wskazuje na potężną erupcję wulkanu w tropikach około 1345 roku. W tym samym czasie, europejskie i azjatyckie kroniki historyczne wspominały o niezwykłych zjawiskach: ponure słońce, stałe chmury i zaćmienia Księżyca. Wszystkie te efekty były wynikiem wulkanicznego pyłu, który tworzył zasłonę w atmosferze, odbijającą światło słoneczne.

Jak zmiana klimatu doprowadziła do pandemii

Ten 'efekt motyla' miał katastrofalne konsekwencje. W latach 1345, 1346 i 1347 w Europie zaobserwowano anormalnie zimne lata i deszczowe jesienie. Plony wymarły, i Włochom groził głód.

Aby uratować ludność, włoscy kupcy byli zmuszeni szukać ziarna w innych regionach i wysłali flotyllę do Morza Czarnego. To właśnie stamtąd statki przywiozły nie tylko potrzebne produkty, ale i śmiertelny 'ładunek' — bakterię Yersinia pestis.

Fatalny import

Naukowcy uważają, że pałeczka dżumy trafiła razem z pchłami, które osiedliły się w pyłach ziarna na statkach. Pierwsze przypadki choroby w Wenecji zostały odnotowane zaledwie kilka tygodni po dostarczeniu ładunku zboża.

„To uruchamia typowy cykl infekcji: najpierw zakażają się gryzonie, a kiedy umierają, pchły przenoszą się na inne ssaki, a ostatecznie na ludzi” — wyjaśnił Martin Bauch.

W ten sposób próba uniknięcia głodu spowodowanego wulkanem otworzyła drzwi do pandemii, która w ciągu mniej niż dziesięciu lat zabrała życie od 30% do 60% populacji Europy.

Warto również wspomnieć, że niedawno największy od 17 lat wybuch chikungunii dotknął Chiny, gdzie władze zastosowały komary-'kanibali' i ryby-zabójców, aby zatrzymać epidemię.

Badania, które łączą epidemię dżumy z naturalnymi kataklizmami, otwierają nowe horyzonty w badaniach historii chorób. Podkreślają, że zmiany ekologiczne mogą mieć dalekosiężne konsekwencje, wpływając nie tylko na systemy przyrodnicze, ale także na struktury społeczne.