Ostatni wódz Kozaków zadunajskich: jak Josyp Hładkyj przeszedł na stronę Rosji.

Josyp Hładkyj i jego rola w dziejach kozactwa

Jak informuje Espreso.tv: Josyp Hładkyj, ostatni ataman koszowy Siczy Zadunajskiej, zapisał się w historii ukraińskiego kozactwa przede wszystkim decyzją o przejściu pod rosyjskie zwierzchnictwo i jej konsekwencjami. Likwidacja Siczy Zaporoskiej, ogłoszona manifestem carycy Katarzyny II 3 sierpnia 1775 roku, stanowiła przełomowy moment dla ukraińskich Kozaków. W jej wyniku aresztowano atamana koszowego Petra Kalnyszewskiego, co przypieczętowało upadek tradycyjnego ustroju kozackiego.

W kolejnych dekadach centrum aktywności ukraińskich Kozaków przeniosło się na tereny Siczy Zadunajskiej, która funkcjonowała przez około pół wieku. Dokładna data urodzin Josypa Hładkiego nie jest znana, ale szacuje się, że przyszedł na świat około 1789 roku we wsi Melnyky w powiecie zolotonośkim guberni połtawskiej. W 1813 roku Hładkyj ożenił się z Feodozją Mazur, co było ważnym wydarzeniem w jego życiu osobistym.

Osiągnięcia wojskowe i przejście na stronę Rosji

9 maja 1828 roku część Kozaków zadunajskich, wraz z radą, na 61 łodziach skierowała się ku rosyjskiemu brzegowi w okolicach Izmaiłu – był to kluczowy moment w procesie ich podporządkowania się Rosji. Podczas szturmu twierdzy Isaccea Hładkyj otrzymał złoty Krzyż św. Jerzego oraz awans na pułkownika, co świadczy o jego zasługach wojskowych. W 1829 roku uzyskał szlachectwo, a w 1832 roku został pierwszym atamanem nakaznym Kozackiego Wojska Azowskiego.

Josyp Hładkyj zmarł 5 lipca 1866 roku, pozostawiając po sobie istotne dziedzictwo w historii kozactwa i jego integracji z Imperium Rosyjskim. Jego życie i działalność obrazują trudny okres w dziejach Ukrainy, gdy kozactwo starało się dostosować do nowych realiów politycznych. Był to czas, w którym dawna niezależność ustępowała miejsca służbie w strukturach carskich.

Przejście ukraińskich Kozaków pod rosyjskie panowanie oraz działania Josypa Hładkiego odzwierciedlają głębokie przemiany w układzie sił i życiu społeczno-politycznym Ukrainy w XIX stuleciu. Okres ten obfitował w znaczące przeobrażenia, które wpłynęły na dalszy rozwój ukraińskiej tożsamości narodowej oraz ruchu kozackiego. Analiza tych wydarzeń historycznych pomaga lepiej pojąć kontekst, w jakim rodziły się nowe realia polityczne i zmiany społeczne.