Polska znosi status specjalny dla Ukraińców: co zmieni się w 2026 roku.

Jak informuje ТСН: Rząd Polski przegląda swoje podejścia do ukraińskich uchodźców i pracuje nad nowymi zasadami ich pobytu w kraju.

Zgodnie z informacjami, do listy inicjatyw legislacyjnych wprowadzono projekt ustawy o stopniowym znoszeniu decyzji, które były przewidziane specjalną ustawą, gwarantującą pomoc obywatelom Ukrainy podczas konfliktu zbrojnego.

Rzeczniczka Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Polski Karolina Gawlecka poinformowała, że zgodnie z nowym dokumentem, po 4 marca 2026 roku Ukraińcy będą uznawani za innych obcokrajowców.

„Projekt przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, a odpowiedzialnym za opracowanie nowych rozwiązań jest wiceminister Czesław Mroczek. Z jednej strony, dokument jest wynikiem zaleceń Komisji Europejskiej, a z drugiej — reakcją na głośne weto prezydenta Karola Nawrockiego”, — zaznaczyli w wydaniu.

Dokument ten dotyczy zaprzestania działania ustawy specjalnej przyjętej 12 marca 2022 roku, która wprowadziła nadzwyczajne mechanizmy prawne w celu szybkiej rejestracji Ukraińców i zapewnienia im dostępu do podstawowych usług.

W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych w Polsce wyjaśniono, że głównym celem nowego ustawodawstwa jest ujednolicenie wsparcia dla wszystkich osób korzystających z ochrony tymczasowej, a także dostosowanie norm do nowej sytuacji migracyjnej.

„Po prawie czterech latach sytuacja ukraińskich uchodźców w Polsce ustabilizowała się, a organy państwowe i samorządowe nauczyły się pracować z obcokrajowcami w ramach standardowych procedur,” — mówi się w komunikacie.

Po 4 marca 2026 roku — ogólne zasady

Ostateczny kształt projektu jeszcze nie został określony, ale już wiadomo, że istnieją pewne motywy jego stworzenia.

Zgodnie z powiedzeniem Karoliny Gawleckiej, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej, dokument przewiduje rezygnację z przedłużania obowiązujących szczególnych zasad po 4 marca 2026 roku.

W ministerstwie zaznaczają, że większość ukraińskich uchodźców już ma pracę, a ich dzieci uczą się w polskich szkołach, dlatego utrzymanie specjalnych norm może prowadzić do nierównego traktowania innych obcokrajowców.

Projekt ustawy przewiduje zniesienie norm, które tworzą odrębny system dla obywateli Ukrainy, a także stopniowe zamknięcie różnic z przejściem do nowych ogólnych norm prawnych.

Medycyna, edukacja i 800+

W szczególności, kwestie dostępu Ukraińców do opieki zdrowotnej, świadczeń społecznych i edukacji budzą najwięcej dyskusji. W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych wyjaśniono, że Ukraińcy będą mieli możliwość uzyskania pomocy medycznej w nagłych wypadkach, ale w przypadku innych usług będą musieli być zatrudnieni i płacić składki. Podobne warunki dotyczą programu 800+, w ramach którego rodzice muszą być formalnie zatrudnieni.

Ogólnie projekt ustawy przewiduje rezygnację z przedłużania ochrony tymczasowej na aktualnych warunkach i regulację statusu Ukraińców zgodnie z ogólnymi zasadami dla wszystkich obcokrajowców. Niemniej jednak do 4 marca 2027 roku Polska zobowiązuje się przestrzegać norm dotyczących legalności pobytu ukraińskich uchodźców.

Obowiązujące zasady dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy pozostają w mocy do 4 marca 2026 roku. Również w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych mają nadzieję na uchwalenie nowego projektu ustawy już w 2025 roku.

Polska, wraz z kilkoma innymi państwami Unii Europejskiej, uzyskała wyjątek w ogólnoeuropejskim programie osiedlenia imigrantów, co pozwala Warszawie tymczasowo nie brać udziału w nowym systemie solidarności.

W Unii Europejskiej uwzględniono również sztucznie stworzoną kryzys przez Mińsk na polskiej granicy. Zgodnie z przepisami, państwa UE muszą albo umieścić część imigrantów, albo uiścić opłatę w wysokości 20 tysięcy euro za odmowę.

Zmiany w polityce dotyczącej ukraińskich uchodźców w Polsce odzwierciedlają adaptację do nowych rzeczywistości, które ukształtowały się w ciągu trzech lat wojny. Te kroki pokazują, jak kraj stara się zintegrować uchodźców w swoich strukturach społecznych i ekonomicznych, jednocześnie przestrzegając ogólnych norm europejskich. Oczekuje się, że zakończenie stosowania specjalnych norm otworzy nowe możliwości dla Ukraińców, którzy już się zaadoptowali w Polsce.