«Stacja nieczynna»: naukowczyni opowiedziała o przyszłości ZAEZ.

Stan zaporoskiej elektrowni jądrowej, którą wojska rosyjskie zajęły w 2022 roku, jest krytyczny. Według Kateryny Szawanej, kierowniczki projektów R&D Kernel, ta elektrownia zagraża całej planecie z powodu możliwości jej uszkodzenia.

ZAEZ nie odpowiada podstawowym zasadom bezpieczeństwa jądrowego ustanowionym przez MAEA. Zdaniem Szawanej, trudno ustalić poziom awarii w elektrowni z powodu ograniczonego dostępu Ukrainy do niej.

Ekspertka zauważa, że istnieją dwie obserwowane fale paniki związane z ZAEZ. Pierwsza pojawiła się na początku okupacji, kiedy reaktory zostały wyłączone. Druga fala - po wysadzeniu zapory Kachowskiej. Jednak Szawana jest pewna, że awaria w ZAEZ nie powtórzy się, jak w elektrowni w Czarnobylu, z powodu szczególności konstrukcji bloków energetycznych.

Ekspertka podkreśla, że obiekty jądrowe mogą stać się przedmiotem ataku. Dlatego konieczne jest opracowanie protokołów działania personelu w przypadku inwazji. Jej zdaniem, elektrownię można będzie przekształcić w muzeum, jak w Japonii.

Szawana również podkreśla, że Ukraina musi rozszerzyć komunikację w sprawach bezpieczeństwa jądrowego. Zaleca pokonywanie wysiłków w celu pozyskania doświadczeń Japonii w zakresie pracy edukacyjnej i przygotowania specjalistów do walki z zanieczyszczeniem radiacyjnym.

Według zdania Szawanej, Zaporoska AEZ nie będzie mogła kontynuować pracy po powrocie pod ukraińską kontrolę, ponieważ elektrownia nie była odpowiednio serwisowana i naprawiana przez ostatnie trzy lata. Oprócz tego na terenie elektrowni znajdują się miny, które będą wymagały rozminowania.

Zauważono również, że Rosja nie zgodzi się na wspólną kontrolę ZAEZ z USA i Ukrainą.

Ukraina powinna podjąć większe wysiłki w celu zapewnienia bezpieczeństwa elektrowni jądrowych oraz zaangażowania społeczeństwa w ten proces.