Ekzoplaneta z dwiema warkoczami: James Webb po raz pierwszy zarejestrował unikalne zjawisko.

Odkrycie teleskopu kosmicznego „James Webb”

Jak informuje ТСН: Atmosfera gorącego Jowisza rozciągnęła się prawie na połowie jego orbity — teleskop kosmiczny „James Webb” po raz pierwszy zarejestrował egzoplanetę z podwójnym gazowym warkoczem. Obserwacje wykazały, że przegrzana atmosfera faktycznie ulatnia się w dwóch kierunkach w przestrzeń kosmiczną.

Obserwowany obiekt był ultragorącym Jowiszem WASP-121b, znanym również jako Tilios. Ta gazowa olbrzymka znajduje się około 858 lat świetlnych od Ziemi i ma masę 1,18 razy większą od Jowisza. Planeta krąży wokół swojej gwiazdy w mniej niż 30 godzin, co prowadzi do tego, że atmosfera Tiliosa nagrzewa się do kilku tysięcy kelwinów. To z kolei powoduje szybki ubytek lekkich pierwiastków, zwłaszcza helu.

Dawniej naukowcy zakładali jedynie istnienie jednego atmosferycznego warkocza i opierali swoje wnioski na ograniczonych danych. Tym razem międzynarodowy zespół, który przeprowadził prawie 37 godzin ciągłej obserwacji planety, potwierdził swoje przypuszczenia. „James Webb” obserwował Tiliosa przez cały cykl orbitalny — przed, w trakcie i po przejściu przed tarczą gwiazdy.

Zebrane dane wykazały, że atmosfera helu sięga daleko poza pole grawitacyjne planety. Jeden z gazowych warkoczy rozciąga się za Tiliosem i powstaje pod wpływem wiatru słonecznego oraz intensywnej radiacji, która dosłownie zdmuchuje cząstki atmosferyczne. Drugi warkocz skierowany jest w przód wzdłuż orbity, prawdopodobnie z powodu złożonych interakcji między grawitacją gwiazdy a przepływami gazu. Łącznie te struktury osiągają odległość około sto razy większą od średnicy samej planety.

Naukowcy zauważają, że nowoczesne modele teoretyczne nie mogą w pełni wyjaśnić powstawania takiej podwójnej struktury. Nowe obserwacje potwierdzają, że utrata atmosfery u ultragorących Jowiszów jest znacznie bardziej złożonym procesem, niż dotychczas sądzono. To odkrycie pomoże lepiej zrozumieć ewolucję gazowych olbrzymów i ustalić, czy mogą one w czasie znacznie tracić atmosferę — aż do przekształcenia w bardziej zwarte światy.

Dzięki kilkudziesięcioletnim obserwacjom teleskopu kosmicznego „Hubble” astronomowie zdołali rozwiązać jedną z najbardziej interesujących zagadek w badaniach nad egzoplanetami w ostatnich dziesięcioleciach.

Odkrycie teleskopu „James Webb” nie tylko poszerza nasze rozumienie egzoplanet, ale także stawia nowe pytania o ich ewolucję i utratę atmosfer. To pokazuje, że w świecie badań kosmicznych zawsze jest miejsce na nowe odkrycia i zagadki, które czekają na swoich badaczy.