Jak wojna w Ukrainie wpłynęła na NATO? Państwa, które rozbudowały armię i przywróciły pobór.

Przemiany w systemach służby wojskowej państw NATO (2021–2026)

Jak informuje Слово і Діло — Інфографіка: Pełnoskalowy konflikt w Ukrainie, który rozpoczął się 24 lutego 2022 roku, stał się impulsem do znaczących reform w strukturach obronnych Sojuszu Północnoatlantyckiego. W latach 2021–2026 wiele krajów członkowskich zmieniło model poboru, zwiększyło stan osobowy armii lub dostosowało strategie wojskowe. Obecnie NATO liczy 32 państwa, z czego 21 zrezygnowało z przymusowej służby wojskowej.

Do państw Sojuszu, które zniosły obowiązkowy pobór, należą:

• Islandia – nie posiada regularnych sił zbrojnych;
• Kanada – pobór zniesiono w 1945 r.;
• Wielka Brytania i Luksemburg – rezygnacja w latach 60. XX w.;
• USA – zakończenie poboru w 1973 r.;
• Belgia – od 1995 r.;
• Holandia – od 1997 r.;
• Francja i Hiszpania – od 2001 r.;
• inne kraje, między innymi Polska, Niemcy i Czarnogóra.

Stan na 2026 rok: tylko 10 państw NATO utrzymuje przymusową służbę wojskową.

Wpływ wojny w Ukrainie na liczebność armii NATO

Po rosyjskiej agresji na Ukrainę nastąpiły wyraźne zmiany w liczebności sił zbrojnych. Wojsko Polskie powiększyło się o 58% – ze 167 tys. żołnierzy w 2021 r. do 263 tys. w 2026 r. Armia Litwy wzrosła o 33%, Łotwy o 28%, a Szwecji o 27%. Z kolei siły zbrojne USA zmniejszyły się o 27 tys. – do 1,322 mln w 2026 r. Bundeswehra pozostała na poziomie 183,2 tys., a armia Francji skurczyła się o 2,7% (ze 207,6 tys. do 202 tys.).

W kontekście ewolucji systemów służby warto przypomnieć, że Szwecja przywróciła pobór w 2018 r., a Norwegia – w 2015 r. Grecja, Finlandia i Turcja utrzymują obowiązkową służbę od początku XX wieku, natomiast Estonia, Litwa, Łotwa, Chorwacja i inne państwa wprowadzały ją w różnych latach, począwszy od 1991 r.

Podsumowując, analiza zmian w latach 2021–2026 pokazuje dominujący trend odchodzenia od przymusowego poboru w większości państw NATO. Jednocześnie w kilku krajach, zwłaszcza w Europie Wschodniej, odnotowano znaczny wzrost liczebności armii – co świadczy o umacnianiu zdolności obronnych w obliczu nowych wyzwań.

Przeobrażenia w systemach służby wojskowej państw NATO odzwierciedlają dostosowywanie się Sojuszu do współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa, wywołanych rosyjską agresją w Ukrainie. Wzrost liczebności armii w Europie Wschodniej może wskazywać na dążenie do wzmocnienia potencjału obronnego i gotowości na ewentualne zagrożenia. Z kolei tendencja do rezygnacji z obowiązkowej służby w innych krajach może świadczyć o zmianie podejścia do służby wojskowej w nowych realiach globalnego bezpieczeństwa.