Niedobór snu zwiększa apetyt na słodkie: jak sen wpływa na apetyt.

Jak informuje ТСН: Niedobór snu nie tylko pogarsza nastrój, ale także zmienia postrzeganie zapachów przez mózg, co z kolei może wpływać na apetyt. Krótki sen aktywuje mechanizmy neuronowe podobne do tych, które reagują na konopie, sprawiając, że słodkie i tłuste potrawy stają się bardziej atrakcyjne.

Badanie prowadzone przez Torstena Kanta z Medycznej Szkoły Feinberga ma na celu zbadanie, jak brak snu wpływa na system węchowy i wybór żywności. W eksperymencie wzięło udział 25 zdrowych dorosłych, którzy naprzemiennie spali 4 godziny lub pełne 8 godzin. U uczestników po krótkiej nocy zaobserwowano podwyższony poziom 2-oleoylglicerolu — cząsteczki, która aktywuje receptory endokannabinoidowe.

Podczas krótkich nocy uczestnicy nie odczuwali istotnej różnicy w głodzie, jednak ich wybór żywności uległ zmianie: ludzie, którzy nie wysypiali się, stale wybierali bardziej kaloryczne produkty, na przykład preferując słodkie pączki zamiast muffinów.

Na drugim etapie eksperymentu przeprowadzono skanowania MRI, gdy uczestnicy wdychali różne zapachy jedzenia. Ci, którzy spali mało, wykazywali większą reakcję w części mózgu odpowiedzialnej za przetwarzanie zapachów, ale to nie wystarczyło do jasnego wyjaśnienia ich preferencji żywieniowych.

Naukowcy ustalili, że połączenie między korą gruszkowatą a korą wyspową — regulatorem zachowań żywieniowych — było znacznie słabsze u osób z podwyższonym poziomem 2-oleoylglicerolu. To osłabienie przepływu informacji może wyjaśnić, dlaczego po krótkim śnie mózg pragnie spożywać wysokokaloryczne jedzenie.

Neurobiolog Christian Benedict uważa, że wyniki badania są obiecujące, jednak podkreśla, że na wyniki mogą wpływać nie tylko długość snu, ale także czas budzenia się.

Zespół Kanta planuje kontynuować badania, aby ustalić, jak zmienia się węch w ciągu dnia i jak wpływa to na zachowania żywieniowe. Jeden z projektów będzie poświęcony badaniu wpływu długich przerw w jedzeniu (intermittent fasting) na rytmy biologiczne i reakcję mózgu na zapachy.

Naukowcy uważają, że lepsze zrozumienie tych mechanizmów może odkryć nowe sposoby poprawy zachowań żywieniowych i leczenia otyłości, ponieważ węch okazuje się być bardziej istotny dla kontroli apetytu, niż wcześniej sądzono.

Badanie wpływu niedoboru snu na apetyt

W 2017 roku zespół badaczy kierowany przez Ericę Dayzy przeprowadził pilotażowe, randomizowane badanie na zdrowej osobie bez cukrzycy. Uczestniczka korzystała z fitness trackera i monitora glukozy, a także wypełniała ankiety dotyczące nastroju i apetytu kilka razy dziennie. W niektóre noce jej sen był sztucznie ograniczany do czterech godzin, a czasami spała nie mniej niż sześć godzin.

Początkowa analiza nie wykazała znaczącego wzrostu średniego poziomu glukozy we krwi po nocach z niedoborem snu. Jednak dokładniejsza analiza wykazała, że po krótkim śnie występowała większa zmienność poziomu glukozy — wskaźniki wahały się w ciągu dnia, nie pozostając w stabilnych granicach. Sugeruje to, że nie tyle ogólny poziom glukozy był wysoki, co raczej gwałtowne zmiany.

Kolejnym ważnym aspektem była zachowanie w żywieniu: po nocach z niedoborem snu u uczestniczki częściej występował apetyt na bardziej kaloryczne produkty. Badacze doszli do wniosku, że niedobór snu zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia 'pragnień żywieniowych' następnego dnia, nawet u osób bez cukrzycy.

Oprócz tego oceniano stan emocjonalny uczestniczki w skali PANAS. Nie wystąpiły znaczące zmiany w pozytywnych emocjach, jednak niedobór snu prowadził do nasilenia emocji negatywnych.

Naukowcy podkreślają, że to pilotażowe badanie ma bardzo małą próbkę, dlatego jego wyniki nie mogą być bezwarunkowo uogólniane na inne przypadki. Niemniej jednak wskazuje to na istotny trend: nawet jedna krótka noc bez snu może prowadzić do zwiększenia pragnień żywieniowych i pogorszenia stanu emocjonalnego u zdrowej osoby.