Stres i nadmierne jedzenie: jak hormony zmuszają nas do jedzenia słodyczy.

Jak informuje ТСН: Gdy czujemy stres, często mamy ochotę na coś słodkiego lub tłustego. Zjawisko to nie jest wyłącznie wynikiem słabej woli. Naukowcy uważają, że za naszym zachowaniem żywieniowym podczas stresu stoi złożona interakcja hormonów, która może prowadzić do przyrostu wagi i otyłości.

Jak stres zmienia apetyt

Na początku silnego stresu apetyt może zniknąć. Organizm aktywuje reakcję „walcz lub uciekaj”, gdy nadnercza wydzielają adrenalinę. W tym stanie trawienie zostaje wstrzymane, ponieważ ciało przygotowuje się do przetrwania. Jeśli jednak stres staje się przewlekły, sytuacja ulega zmianie. Nadnercza zaczynają produkować kortyzol, który zwiększa apetyt i motywację do poszukiwania jedzenia. Przy normalnym poziomie kortyzolu jego ilość zmniejsza się po stresie, ale przy ciągłym napięciu ten hormon pozostaje podwyższony, co także zwiększa chęć jedzenia.

Hormony głodu i jedzenie komfortowe

Stres wpływa nie tylko na poczucie głodu, ale także na wybór produktów. Badania pokazują, że pod działaniem fizycznego lub emocjonalnego stresu ludzie, a także zwierzęta, częściej wybierają tłuste i słodkie jedzenie „komfortowe”.

To zjawisko można tłumaczyć działaniem kilku hormonów:

• Kortyzol w połączeniu z insuliną zwiększa zainteresowanie kalorycznymi i smacznymi produktami.

• Grelina - „hormon głodu” - odpowiada za silne pragnienie jedzenia, szczególnie produktów bogatych w cukier i tłuszcz.

W wyniku 6-miesięcznego badania przeprowadzonego na 339 dorosłych, prawie połowa uczestników przybrała na wadze. Okazało się, że wyższy początkowy poziom greliny jest związany z większym pragnieniem jedzenia po sześciu miesiącach, a podwyższony kortyzol i przewlekły stres przewidują większy przyrost wagi w przyszłości.

Słodkie i tłuste jedzenie rzeczywiście zapewnia poczucie „komfortu”, tymczasowo zmniejszając reakcję na stres. Mózg zapamiętuje to złagodzenie, tworząc związek „czuję się źle - muszę coś zjeść”, co prowadzi do kręgu stresowego objadania się.

Kto częściej objada się z powodu stresu

Naukowcy odkryli różnice płci w podejściu do jedzenia podczas stresu:

• kobiety częściej szukają jedzenia;

• mężczyźni - preferują alkohol lub palenie.

Badania w Finlandii na ponad 5 tysiącach dorosłych pokazały, że u kobiet jedzenie w stresie może prowadzić do otyłości, podczas gdy u mężczyzn takiego związku nie wykryto. Osoby z nadwagą są również bardziej narażone na przyrost kilogramów pod wpływem stresu, szczególnie jeśli mają podwyższoną insulinę.

Brytyjscy naukowcy zauważyli, że osoby z wysokim poziomem kortyzolu częściej podjadają w odpowiedzi na drobne problemy, niż ci, u których poziom kortyzolu jest niższy. Ważne, aby pamiętać, że objadanie się to nie jedyny czynnik ryzyka. Osoby, które stale odczuwają stres, zazwyczaj mniej się poruszają, gorzej śpią i częściej spożywają alkohol, co w połączeniu prowadzi do przyrostu wagi.

Stres, mózg i „jedzenie jako nagroda”

Współczesne badania neurobiologiczne pokazują, że układy mózgowe odpowiedzialne za reakcję na stres są powiązane z centrami nagrody, w których ważną rolę odgrywa dopamina. Ten sam mechanizm aktywuje się zarówno w przypadku spożycia narkotyków, jak i spożycia smacznego jedzenia. Przewlekły stres zmienia sposób działania tych szeregów, zwiększając wrażliwość na „nagrody” i zmniejszając zdolność kory przedczołowej do kontrolowania impulsywnego zachowania. Prowadzi to do niemożności powstrzymania się od słodyczy lub fast foodów bez odczuwania fizycznego głodu, tworząc podobieństwo do uzależnienia od jedzenia.

Co pomaga powstrzymać się od objadania się w czasie stresu

Specjaliści zalecają przede wszystkim usunięcie z domu wysokokalorycznych „ratunkowych przekąsek”, ponieważ ich dostępność utrudnia samokontrolę. Oto kilka skutecznych podejść:

• Meditacja - obniża poziom stresu i poprawia świadomość impulsów żywieniowych.

• Aktywność fizyczna - stabilizuje reakcje hormonalne i zmniejsza wpływ kortyzolu.

• Wsparcie bliskich - ważny czynnik, który pomaga zmniejszyć wpływ stresorów psychicznych.

Eksperci podkreślają: stresu nie zawsze można uniknąć, ale regulacja jego wpływu na wagę jest jak najbardziej możliwa. Odpowiednie strategie pomagają zachować zdrowe nawyki żywieniowe nawet w czasie stresu.