Kollaps oceanicznego prądu AMOC: Europie grożą stulecia suchych lat.

Jak informuje ТСН: Europa może stanąć w obliczu poważnych zmian klimatycznych, jeśli zatrzyma się ważny oceaniczny prąd, który obecnie stwarza komfortowe warunki na kontynencie. Badania pokazują, że w przypadku kolapsu Atlanteckiej Cyrkulacji Meridionalnej (AMOC) gorące i suche lata w Europie mogą trwać setki lat.

Naukowcy z Uniwersytetu Utrechckiego przeprowadzili pierwsze kompleksowe badanie wpływu różnych scenariuszy klimatycznych na letnie opady w Europie w warunkach zniknięcia AMOC. Ten prąd transportuje ciepłe wody z południa na północ, co zapewnia kontynentowi łagodniejszy klimat i intensywne letnie opady.

Badania i modelowanie

Zespół naukowców przeprowadził osiem symulacji, z których każda obejmowała okres ponad tysiąca lat. Niektóre modele uwzględniały przedindustrialne poziomy emisji gazów cieplarnianych, inne - realistyczne scenariusze, takie jak RCP4.5, który przewiduje stabilizację emisji w połowie wieku, oraz RCP8.5, gdzie emisje są znacząco zwiększone. W kilku scenariuszach duże ilości słodkiej wody, która dociera do Atlantyku, mogą być skutkiem topnienia lodowców, co z kolei wpłynie na zasolenie wody i gęstość mas oceanicznych, zagrażając AMOC.

Wyniki badań

Wyniki pokazały, że nawet przy stabilizacji emisji (RCP4.5) czas trwania okresów suchych w Europie wzrasta o 8%, jeśli AMOC pozostaje stabilna, i o 28% w przypadku jej kolapsu. Niektóre regiony szczególnie narażone są na nasilającą się suchość. Na przykład w Szwecji czas trwania suchych okresów wzrasta o 54% w warunkach funkcjonowania prądu i o 72% - bez niego. W Hiszpanii te wskaźniki wynoszą 40% i 60% odpowiednio, co może zaostrzyć już istniejący kryzys zasobów wodnych.

Choć badania są bardzo szczegółowe, niektórzy eksperci uważają, że warunki do zniszczenia AMOC wymagają nierealistycznych ilości słodkiej wody. Niemniej jednak klimatolog John Robson podkreślił, że wnioski z tych badań należy traktować jako ostrzeżenie przed możliwymi skutkami ekstremalnych scenariuszy.

Inni naukowcy, w tym Stefan Rahmstorf, podkreślają rzeczywiste ryzyko osłabienia AMOC. Ostrzegają, że w przypadku zatrzymania tego systemu prądów jego skutki mogą być odczuwane przez co najmniej tysiąc lat i będą wynikiem decyzji podejmowanych już dziś.

Badanie podkreśla, że globalne ocieplenie już prowadzi do surowszych lat w Europie, a zakłócenie AMOC tylko wzmocni tę tendencję, tworząc warunki klimatyczne, z którymi kontynent będzie musiał zmierzyć się przez pokolenia.