Mechaniczne wartości zastępują ludzkie: dlaczego tracimy coś ważnego.
Wybór między niejasnymi a mechanicznymi wartościami
Jak informuje Vox: Mamy wybór. Możemy pozostawić nasze cele i wartości niejasne. Możemy doceniać takie rzeczy jak mądrość, komunikacja, przyjaźń czy wspólnota. To rozpoznawalne i bardzo ludzkie wartości. Jednak bez dalszego wyjaśnienia, prawdopodobnie będziemy zawzięcie spierać się o to, jak je realizować.
Albo możemy uczynić nasze wartości mechanicznymi. Im bardziej konkretne i zmechanizowane są nasze cele, tym łatwiej będzie się koordynować i zrozumieć, jak dobrze je osiągnęliśmy. Zamiast dążyć do zdrowia, możemy postawić sobie za cel osiągnięcie określonej liczby kroków. Zamiast szukać wspólnoty i połączenia, możemy dążyć do lajków i subskrypcji. Zamiast uczyć naszych studentów mądrego myślenia, koncentrujemy się na ustandaryzowanych testach, szybkości ukończenia i wysokich pensjach.
Jednakże te mechaniczne wartości systematycznie pomijają coś ważnego — coś, co trudno formalizować, ale jest absolutnie niezbędne do życia ludzkiego. Istnieje luka między tym, co łatwo policzyć, a tym, co naprawdę ma wartość.
Filozofia zasad
Przewagą mechanicznych wartości jest ich łatwość stosowania. Bardzo trudno dojść do porozumienia z innymi, co stanowi pełne życie, wspaniałą sztukę czy wzbogacającą profesję. Ale znacznie łatwiej zgodzić się na to, co prowadzi do statystycznie dłuższego życia, większej liczby odsłon czy pieniędzy. Kiedy mechanizujemy nasze wartości, tak samo łatwo możemy porównywać osiągnięcia.
Aby być algorytmem, trzeba być zasadą, która jest napisana do użytku bez znacznych umiejętności, osądów lub rozsądku.
Badaczka Lorraine Daston przedstawia trzy różne pomysły na zasady. Pierwsze to zasada, ogólne abstrakcyjne stwierdzenie o tym, co robić — jednak z wyjątkami. Zasada nie jest stosowana bezmyślnie; należy ją realizować z uwagą i ostrożnością.
Kolejna koncepcja to model, ideał lub wzorzec. Model również wymaga akcentu na osąd podczas zastosowania. Ostatnia koncepcja to algorytm, ścisła zasada stosowana mechanicznie, bez osądu lub wyboru.
Stare przepisy w porównaniu do nowoczesnych
Moja mama była wspaniałą kucharką. Uczyła się gotować nie z książek kucharskich, a od swoich krewnych w Wietnamie. Ja natomiast uczyłem się gotować na podstawie przepisów z klasycznych wydania kucharskich. Kiedy badałem swoją ulubioną wietnamską potrawę, zdałem sobie sprawę, że jasne przepisy nie zawsze dają najlepsze rezultaty.
Nowoczesne przepisy zawierają dokładne instrukcje, ale często nie dają elastyczności dla intuicyjnego podejścia i osądów. Kiedy moja mama dawała mi przepis, próbowała przekazać mi swoje sztuki, ale bez konkretnej miary. Wtedy nie rozumiałem, że chciała nauczyć mnie ważności wyczucia podczas gotowania.
Handel
Przepis jest przykładem mechanicznej procedury. Procedura jest mechaniczna, jeśli można jej używać stale bez potrzeby osądu. Jednak taka mechaniczność może ograniczać naszą zdolność do zauważania różnorodności w wynikach.
W ten sposób, gdy stosujemy mechaniczne wartości, przyjmujemy mechaniczne zasady do oceny ważności. Te systemy mają swoją moc, jednak wprowadzają również nowy rodzaj uprzedzenia, które koncentruje się na tym, co możemy policzyć.
Dlatego wybierając mechaniczne wartości, stajemy się zamienne w ocenie i osądzie tego, co ważne.
Książka jest dostępna do zakupu.
Czytaj także
- Trzykrotny wzrost liczby pszczół na farmach słonecznych w Minnesocie – oto klucz do sukcesu
- Nawet w 2026 roku żołnierze dostaną pieniądze na wynajem – maksymalnie 6656 zł
- Emeryci zagrożeni utratą dodatków: które zmiany życiowe mogą wstrzymać świadczenia
- 12 czerwca w Charkowie tramwaje i trolejbusy staną – oto jak zmieni się komunikacja
- Kiedy obecność świadków przy testamencie stanie się koniecznością? Nowe regulacje
- Ukryte połączenie w metrze w Kijowie: które stacje łączy tajny tor techniczny

