UE zatwierdziła 90 miliardów euro dla Ukrainy: dlaczego nie udało się wykorzystać rosyjskich aktywów.

Jak informuje ТСН: Podczas gdy tysiące rolników protestowały w Brukseli przeciwko umowie handlowej UE z Ameryką Łacińską, blokując drogi swoimi traktorami, przywódcy krajów UE przez ponad 16 godzin starali się osiągnąć porozumienie w sprawie dalszego wsparcia Ukrainy na następne dwa lata. Szefowa polityki zagranicznej UE, Kaja Kallas, podkreślała, że nie chodzi o „plan B” dla Ukrainy — 90 miliardów euro z pożyczek od Unii Europejskiej. Podkreśliła, że rozpatrywany jest jedynie „plan A” — udzielenie Kijowowi kredytu reparacyjnego na 140 miliardów euro, który będzie zabezpieczony zamrożonymi aktywami Centralnego Banku Rosji. Przy tym przewodniczący Rady Europejskiej, António Costa, dodał, że liderzy UE nie opuszczą szczytu bez odpowiedniej decyzji.

Ale w nocy z piątku na sobotę, 19 grudnia, uczestnicy szczytu znaleźli się w trudnej sytuacji. Premier Belgii, Bart de Wever, wraz z innymi krajami, nie udało się przekonać do wykorzystania rosyjskich zamrożonych aktywów na kredyt dla Ukrainy. Rozumieją, że jeśli Europa nie skorzysta z tych aktywów, mogą to zrobić Trump i Putin, którzy w swoim planie proponują wspólne wykorzystanie zablokowanych środków.

Potrzeba finansowania Ukrainy

Od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji Kijów apeluje do zachodnich sojuszników o decyzję w sprawie konfiskaty rosyjskich aktywów dla wsparcia finansowego odbudowy i obrony. Kwestia ta stała się szczególnie aktualna po powrocie Donalda Trumpa do Białego Domu, ponieważ USA nie świadczą już aktywnej pomocy Ukrainie. Według szacunków MFW zewnętrzne finansowanie Ukrainy w latach 2026-2029 wyniesie około 52 miliardów euro, a tylko w 2026 roku Ukraina potrzebuje około 60 miliardów dolarów na obronę.

Przed szczytem premier Polski, Donald Tusk, wezwał liderów UE: „Teraz mamy prosty wybór: albo pieniądze dzisiaj, albo krew jutro. I mówię tu nie tylko o Ukrainie, mówię o Europie”. Aby przekonać kolegów, kanclerz Niemiec, Friedrich Merz, postanowił umożliwić dostęp do zamrożonych aktywów Centralnego Banku Rosji w Niemczech, ale to nie przekonało de Wevera i jego zwolenników.

Problemy z wykorzystaniem aktywów

Premier Belgii zauważył, że nie zgodzi się na wykorzystanie rosyjskich aktywów, jeśli nie będzie zapewnienia ich zwrotu, co wymagało stworzenia mechanizmu sprawiedliwego podziału ryzyk oraz rozpatrzenia aktywów w innych krajach. Sytuacja na szczycie zakończyła się przejściem do „planu B” — udzielenia Ukrainie 90 miliardów euro pożyczki bezodsetkowej, której nie trzeba będzie zwracać, jeśli Rosja nie wypłaci reparacji. Środki te będą pozyskane z pożyczek zabezpieczonych budżetem UE.

Opor przeciwko niektórym krajom UE

Wśród krajów popierających stanowisko Belgii, oprócz Węgier, Słowacji i Czech, były również Włochy, Francja, Bułgaria i Malta. Tymczasem niektóre kraje, takie jak Niemcy i Łotwa, proponowały, aby decyzja dotycząca wykorzystania rosyjskich aktywów była podejmowana większością głosów. Jednak belgijscy dyplomaci wskazali, że w takim przypadku środki z depozytu Euroclear nie będą mogły być uwolnione.

Czy ten szczyt zakończył kwestie wykorzystania rosyjskich aktywów? Nie. Liderzy krajów UE wezwali do kontynuacji pracy nad aspektami prawnymi i technicznymi udzielenia kredytu reparacyjnego Ukrainie. Przewodniczący EPP, Manfred Weber, wyraził nadzieję, że zostanie znalezione rozwiązanie dotyczące wykorzystania tych aktywów do spłaty 90 miliardów euro kredytu, które Ukraina otrzyma w wyniku szczytu.

„Rosja musi widzieć, że w latach 2026-2027 Ukraina ma zapewnione fundusze. To sygnał dla Rosji, że Ukraina nie upadnie” — podkreślił Wołodymyr Zełenski. Jednak niemożność UE osiągnięcia porozumienia w kwestii wykorzystania zamrożonych aktywów po niemal pięciu latach konfliktu świadczy o częściowym zwycięstwie Rosji, ponieważ wahanie krajów bloku pokazuje skuteczność rosyjskiego szantażu i zastraszania.

Ta sytuacja podkreśla powagę wyzwań, przed którymi stoją kraje UE w poszukiwaniach efektywnych mechanizmów wsparcia dla Ukrainy. Bez pozytywnej decyzji w sprawie wykorzystania rosyjskich aktywów Kijów może znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej, co również wpłynie na bezpieczeństwo całego kontynentu europejskiego.