Sąd Najwyższy USA zmienił fokus: dwa razy więcej spraw o aborcje i broń.

Główne wnioski

• Sąd Najwyższy znacznie bardziej koncentruje się na kulturowych kwestiach politycznych, takich jak religia, broń, prawa LGBTQ+ i aborcje, niż w niedalekiej przeszłości.
• Dziś sąd rozpatruje ponad dwa razy większą liczbę spraw w tych kwestiach w porównaniu z czasem prezydentury Obamy.
• Na to wpływ ma kilka czynników: zainteresowanie sędziów polityką kulturową, aktywność prawników z prawej strony w składaniu pozwów, gdy w składzie sądowym są sędziowie o liberalnych poglądach, a także liczne zmiany w legislacji, które wymagają wyjaśnień.

Jak informuje Vox: Przez wiele dziesięcioleci Sąd Najwyższy działał jako dość technokratyczny organ. Chociaż zapadły pewne ważne decyzje, politycznie znaczące kwestie stanowiły tylko niewielką część pracy sądu.

Obecna sytuacja uległa znaczącej zmianie. W kadencji 2024-25 Sąd Najwyższy planuje ograniczyć zapisy Ustawy o głosowaniu, zalegalizować anty-LGBTQ+ 'terapię konwersyjną' we wszystkich 50 stanach, pozwolić stanom na eliminację sportowców transpłciowych z zawodów szkolnych, przyznać prezydentowi Trumpowi znaczną kontrolę nad 'niezależnymi agencjami', a także rozszerzyć prawa do posiadania broni.

Obecny skład dziewięciu sędziów wyraźnie interesuje się kwestiami kulturowymi, takimi jak religia, broń, LGBTQ+ i aborcje. Sąd, w którym większość wynosi 6-3 na korzyść Republikanów, rozpatruje dwa razy więcej spraw związanych z tymi tematami, niż w okresie prezydentury Obamy.

Zmiany w porządku dziennym Sądu

Za czasów prezydentury Obamy Sąd rozpatrzył dwanaście spraw w tych kwestiach, natomiast w ciągu pięciu kadencji Sądu Najwyższego z Republikanami w większości (od 2021 roku do teraz) rozpatrzono już 18 takich spraw, co stanowi 3.6 spraw na kadencję, w porównaniu do 1.5 za czasów Obamy.

Ma to miejsce pomimo, że łączna liczba spraw, które sąd wysłuchuje, zmniejsza się od lat 80-tych. W kadencji 2024-25 Sąd Najwyższy rozpatrzył zaledwie 62 sprawy, które zostały w pełni omówione na posiedzeniach sądowych.

W związku z tym obecny skład sędziów rozpatruje coraz więcej spraw związanych z kwestiami politycznie wrażliwymi, mimo że ogólne obciążenie maleje.

Rosnące zainteresowanie Sądu polityką kulturową nie jest nowością dla tych, którzy uważnie śledzą jego działalność. W ostatnich latach Republikańska większość w Sądzie zdaje się trzymać pewnej linii - przeglądając 20-letnie precedense, które teraz są sprzeczne z pozycją Partii Republikańskiej i unieważniając te decyzje. Ten okres charakteryzuje się unieważnieniem konstytucyjnego prawa do aborcji, zakazem pozytywnej dyskryminacji w instytucjach edukacyjnych oraz przejęciem kontroli nad polityką władzy wykonawczej.

Nowe zainteresowania Sądu w konfliktach kulturowych i liczbach

Aby ocenić, jak zmieniła się uwaga Sądu, rozważono dwa różne okresy. Pierwszy - to wszystkie osiem kadencji Sądu Najwyższego, które rozpoczęły się w czasie prezydentury Obamy, a drugi - od 2021 do 2025 roku.

Ogółem stwierdzono, że w kadencjach Obamy podjęto dwanaście spraw związanych z polityką kulturową, natomiast w najnowszych kadencjach już osiemnaście.

Metodologia

Badanie obejmowało sprawy dotyczące czterech kwestii: aborcji, broni, praw LGBTQ+ i religii. Oto jak zostały zdefiniowane te kategorie:

• Aborcja: Sprawy, które bezpośrednio określały prawa kobiet poszukujących aborcji, bez uwzględnienia przypadków, w których aborcja była jedynie wspomniana.
• Broń: Ta kategoria obejmuje sprawy dotyczące postanowień Drugiej poprawki. Wyjątek stanowią sprawy interpretujące przepisy regulujące broń.
• LGBTQ+: Ta kategoria obejmuje przypadki, w których Sąd rozpatrzył kwestie praw LGBTQ+ w kontekście płci.
• Religia: Obejmuje sprawy dotyczące konstytucyjnych gwarancji wolności wyznania.

Sąd regularnie rozpatruje teraz inne kwestie, które rzadko były podnoszone za czasów Obamy

Oprócz tego zapadło jeszcze kilka decyzji sądowych dotyczących kwestii religijnych, które również były przyciągane za czasów prezydentury Obamy.

Od momentu, gdy Republikanie zdobyli większość w Sądzie, podjęto trzy decyzje dotyczące kwestii aborcji, a każda z nich skłoniła Sąd na rzecz strony antyaborcyjnej.

Wcześniej sprawy dotyczące prawa własności były rozpatrywane tak rzadko, że budziło to oburzenie u niektórych sędziów.

Przyczyny zmiany porządku dziennego Sądu

Kluczowym czynnikiem, który wpłynął na nowy nacisk Sądu, jest to, że sędziowie kierują się wyborem spraw, które będą rozpatrywać, a większość z nich może wybierać tylko te, które wspierają ich polityczne cele.

To, razem z zmianą podejścia sędziów do kwestii kulturowych, prowadzi do sytuacji, w której wiele spraw, które wcześniej były blokowane, teraz mogą być rozpatrzone bez przeszkód.

W związku z tym sytuacja dla grup prawicowych i lobbystów zmienia się. Teraz sprawy związane z konserwatywnymi kwestiami otrzymują znacznie więcej uwagi niż wcześniej.

Ważne jest, aby obserwować przyszłe decyzje Sądu, aby zrozumieć, jak te kwestie będą się rozwijać w kontekście sytuacji politycznej w USA.