Sąd Najwyższy USA rozpatrzy sprawę o przymusowe golenie rastafarianina w więzieniu.

Naruszenie wolności religijnej

Jak informuje Vox: Damon Landor stał się ofiarą jednego z oczywistych naruszeń jego praw religijnych. Jako rastafarianin przestrzega obietnicy, aby nie ścinać włosów i od ponad dwudziestu lat nosi je długie — 'praktycznie do kolan'. W 2020 roku, podczas pięciu miesięcy odbywania kary więzienia za przestępstwo narkotykowe, administracja zakładu związała go i wygoliła mu głowę.

Podstawa prawna

Interesujące jest to, że razem z nim do więzienia trafiła kopia decyzji federalnego sądu apelacyjnego w sprawie Ware v. Louisiana Department of Corrections (2017), która potwierdziła, że polityka golenia włosów rastafarian w Luizjanie jest sprzeczna z federalnym prawem o wolności religijnej. Pomimo tego, że Landor pokazał tę decyzję administracji, nadal ogolili mu głowę.

Te okoliczności czynią sprawę Landor v. Louisiana Department of Corrections bardzo obiecującą dla powoda. Istnieje jasne federalne orzeczenie, które zakazuje Luizjanie golenia włosów rastafarianom takim jak Landor. Jednak sprawa komplikuje się tym, że Landor pozywa kilku funkcjonariuszy więziennych, w tym dyrektora, i twierdzi, że są osobiście odpowiedzialni za naruszenie jego praw.

Trudności prawne

Dodatkowa trudność sprawy polega na historycznej walce o prymat sądowy, która trwała w latach 90-tych. W sprawie Employment Division v. Smith (1990) Sąd Najwyższy znacznie ograniczył zakres ochrony wolności religijnej. Chociaż Kongres próbował przywrócić te prawa poprzez ustawę z 2000 roku (RLUIPA), sądy miały inne spojrzenie na granice tego przywrócenia.

Najprawdopodobniej Sąd Najwyższy podejmie decyzję na korzyść Landora, ponieważ współcześni sędziowie bronią praw religijnych. Ale ta sprawa jest skomplikowana przez archaiczne precedensy. Historię prawa do wolności religijnej w USA zaczęto kształtować już w latach 60-tych, szczególnie w sprawie Sherbert v. Verner (1963).

Kontrowersyjny precedens

W sprawie Smith sąd orzekł, że 'prawo do swobodnego wykonywania nie zwalnia jednostki z obowiązku przestrzegania 'ważnego i neutralnego prawa ogólnego stosowania''. To przeszkadzało wielu, takim jak Landor, w uzyskani finansowego odszkodowania za naruszenie ich praw. Władze Luizjany podkreślają, że federalne sądy apelacyjne doszły do wniosku, że więźniowie nie mogą domagać się odszkodowania pieniężnego za naruszenie RLUIPA.

Landor i jego prawnicy próbują obejść tę argumentację na kilka sposobów, ale ich twierdzenia zazwyczaj nie mają sukcesu w niższych sądach. Twierdzą, że funkcjonariusze więzienni 'dobrowolnie pracują' w państwie, które zgodziło się przestrzegać RLUIPA.

Sprawa Landora otwiera możliwość dla nowego przeglądu historii konfliktu między Konstytucją a ustawodawstwem, co komplikuje tę sprawę, która na pierwszy rzut oka powinna być prosta.

Wnioski

Pomimo złożoności, w kontekście obecnej sytuacji prawnej i historii wolności religijnej sąd może podjąć decyzję, która zdefiniuje, czy Konstytucja ma prawo wymagać od strażników więziennych odszkodowania za naruszenie praw więźnia zgodnie z RLUIPA.