W Jerozolimie odkryto unikalny mur Hasmoneuszy: kto go zniszczył.

Jak informuje ТСН: Podczas prac archeologicznych na terenie Muzeum Wieży Dawida doszło do ważnego odkrycia, które może zmienić nasze wyobrażenia o systemie obronnym Starego Jerozolimu z czasów Drugiej Świątyni. Izraelskie Zarządzenie Starożytności zakończyło wykopaliska miejskiego muru, znanego jako «Pierwszy mur».

Ta struktura fortyfikacyjna została zbudowana pod koniec II wieku p.n.e. w okresie Hasmoneuszy. Jest to jeden z najdłuższych i najlepiej zachowanych umocnień odkrytych w Świętym Mieście.

Unikalne cechy znaleziska

Wykopaliska były prowadzone w kompleksie Kisle, nieopodal cytadeli Dawida, i stanowiły część przygotowań do otwarcia nowego skrzydła muzeum — «Schulich Wing of Archaeology, Art and Innovation».

Kierownicy wykopalisk, dr Amit Re'im i dr Marion Zindel, zaznaczyli, że umocnienie ma unikalne parametry: jego długość przekracza 40 metrów, a grubość wynosi około 5 metrów. Do budowy użyto dużych ciosanych kamieni o charakterystycznym hasmonejskim rustykowaniu. Prawdopodobnie pierwotna wysokość muru mogła przekraczać 10 metrów. To najlepiej zachowany segment hasmonejskich umocnień znany do tej pory.

Hipotezy zniszczenia: Siedet czy Herod?

Archeolodzy ustalili, że mur został celowo zniszczony. Istnieją dwie główne wersje dotyczące tego, kto mógł wydać rozkaz o demontażu:

1. Antioch VII Siedet (134–132 r. p.n.e.). Demontaż mógł być częścią pokojowej umowy po oblężeniu Jerozolimu, która przewidywała zburzenie umocnień.

2. Herod Wielki. Herod mógł rozkazać zdemontować mur jako polityczny gest, aby podkreślić zerwanie z dynastią hasmonejską. Systematyczność zniszczeń jest zgodna z jego polityką.

Warto zaznaczyć, że w latach 80. XX wieku u podstawy tego samego muru znaleziono pozostałości oblężenia Antiocha VII — dużą ilość kamieni katapultowych i strzał, które potwierdzają historyczną rolę umocnienia.

Mur stanie się częścią muzeum

Dzięki wsparciu Schulich Foundation z Kanady, nowe archeologiczne skrzydło Muzeum Wieży Dawida pozwoli odwiedzającym «unoszyć się» nad starożytnymi murami dzięki przezroczystej podłodze.

Dyrektorka muzeum Eilat Liber zauważyła, że to odkrycie dostarcza «żywego, namacalnego połączenia z tysiącletnią historią Jerozolimu».

Minister dziedzictwa Izraela Amichai Eliyahu określił znalezisko jako «wzruszające świadectwo siły Jerozolimu w dobie hasmonejskiej» i podkreślił, że przywraca ono historię Chanuki.

Niedawno archeolodzy u wybrzeży Aleksandrii odkryli staroegipską łódź o długości 35 metrów, opisaną przez greckiego historyka Strabona w I wieku. To znalezisko datuje się na pierwszą połowę I wieku i ma luksusowo urządzoną kajutę, co świadczy o jej używaniu przez królewski dwór.

Również w egipskim Tanisie archeolodzy znaleźli nienaruszony skarb w starożytnej faraońskiej grobowcu, który okazał się jednak pusty. Skarb składa się z 225 misternie wykonanych figur zausznych (ushebti), rozmieszczonych w niezwykłej kolejności rytualnej.

To odkrycie jest ważną częścią historii Starego Jerozolimu, które nie tylko poszerza naszą wiedzę o dobie hasmonejskiej, ale także stwarza nowe możliwości dla badań i ochrony dziedzictwa kulturowego. Planowane nowe archeologiczne skrzydło muzeum, które pozwoli odwiedzającym lepiej zrozumieć historię tego wybitnego miasta, przyciągnie jeszcze większą uwagę do jego unikalnego dziedzictwa.