Straszliwa statua Tiny Turner: dlaczego brązowe pomniki często okazują się nieudane.

Jak informuje Vox: W zeszłym miesiącu w rodzinnym mieście Tiny Turner, Brownsville w stanie Tennessee, została odsłonięta brązowa statua poświęcona zmarłej piosenkarce.

Kiedy celebryci odchodzą z życia, staramy się pozostawić ich ślad w pamięci — często poprzez pomniki. Jednak fani Tiny Turner zauważyli, że ta statua wygląda niezwykle potwornie i nie przypomina pięknej piosenkarki. Na szczęście niektórzy wyrazili opinię, że sama Tina nie mogłaby jej zobaczyć.

Ale, niestety, my, żywi, musimy na to patrzeć.

Dziwne jest, że Tina stała się tylko ostatnią 'ofiarą' niezadowalającego wizerunku w brązie.

Przypomnijmy sobie 'Straszną Lucję' z 2009 roku w Seloran, stan Nowy Jork. Ta statua miała uczcić Lucille Ball, ale bardziej przypominała złoczyńcę z bajki. Jest też znany popiersie Cristiano Ronaldo z 2017 roku, które wygląda jakby zrobiono z nim coś strasznego, a nie jak z bożyszczem. Gwiazda NBA Dwyane Wade ma również swoją statuę, podobnie jak zmarły aktor James Dean.

Te nieudane statuy stawiają pytanie: dlaczego jest ich tak wiele, skoro są tak złe? Dlaczego, pomimo negatywnych recenzji, wciąż je tworzymy? Może mamy do czynienia z pewnego rodzaju zmową rzeźbiarzy, którzy nie lubią swoich bohaterów? Jeśli chcemy uczcić tych, którzy są nam drodzy, dlaczego tworzymy takie nieatrakcyjne pomniki?

Dlaczego wiele brązowych posągów wygląda tak strasznie?

Krytyka statuy Tiny Turner w dużej mierze wynika z przekonania ludzi, że została źle przedstawiona. Tina, tak jak ją znamy z koncertów, teledysków i wywiadów, nie odpowiada wizerunkowi w brązie. Na przykład, włosy statuy wyglądają na zbyt duże i niemodne, przypominając postać z kreskówki. Statua ma absurdalny uśmiech i dziwne, kościste ręce, które nie przypominają ludzkich.

Alex Ungprathib Flynn, profesor sztuk i antropologii na UCLA, wyjaśnia, że gdy chodzi o zamawianie hiperrealistycznych pomników, trudności pojawiają się z powodu nadmiernych oczekiwań ludzi, którzy mają swoje wyobrażenia o celebrytach. Stworzenie statuy, która dokładnie oddaje esencję, staje się prawdziwym wyzwaniem.

“To trudne, ponieważ jeśli to choćby milimetr nie tak, to tak jak bezpośrednia czerwona kartka,”- mówi Flynn, wspominając koszmarne popiersie Ronaldo.

Według Flynna, rzeźbiarze często borykają się z presją terminu. Ponieważ statua ma na celu zachowanie pamięci o swojej temacie, ważne jest, aby to była naprawdę jakościowa praca. Jednak to pragnienie, aby uczcić legendy, prowadzi również do pośpiechu i zwiększonego popytu. Chcemy widzieć pomniki szybciej niż sami bohaterowie mogą odejść.

“Kiedyś ludzie mieli dobre serce, aby poczekać, aż ci ludzie umrą,”- mówi Flynn, wskazując na różne brązowe statuy w świecie sportu.

Jeśli twórca chce uchwycić prawdziwą istotę Tiny, ważne jest, aby nie był pod presją ani terminami narzuconymi przez zamawiających, mówi Mark Tribe, szef wydziału sztuk pięknych w Szkole Sztuk Wizualnych.

“Nie ma wielu współczesnych artystów, którzy pracują w takiej formie, którzy byli by naprawdę zainteresowani stworzeniem realistycznej figuratywnej rzeźby konkretnej osoby,”- mówi Tribe.

Tribe podkreśla, że problem leży po obu stronach — zamawiający statuy często wymagają realizmu, ale nie chcą ustępować artystom w zakresie wolności twórczej.

“Można to nazwać porażką wyobraźni, brakiem kreatywności,”- mówi Tribe. “To jednoznaczne dopasowanie między tym, co widzisz, a tym, co dostajesz, a pomiędzy tym, kto jest przedstawiony, a jak jest przedstawiany, nie ma wiele złożoności.”

W rezultacie zamiast mówić o dziedzictwie Tiny Turner czy jej wpływie na muzykę, wszyscy dyskutują, czy statua przypomina ją. Teoretycznie, możliwe, że ktoś stworzy nową statuę Tiny, która lepiej ją odzwierciedli, ale to znowu doprowadzi do takich samych dyskusji.

Czym naprawdę jest 'zły' pomnik?

Rozmawiając z ekspertami takimi jak Tribe i Flynn, zdanułem sobie sprawę, że terminy 'zły' i 'straszny' wymagają wyjaśnienia. Istnieje zły w sensie — statua Tiny wygląda jak potworna wersja jej. I istnieje zły w sensie — pomnik nie udało się oddać jej istoty (i nawet wtedy to nie wyszło). Wygląda na to, że nie było prawdziwej próby uchwycenia czegoś więcej niż powierzchowne cechy.

Aby zrealizować takie pomniki, potrzebna jest odwaga, punkt widzenia i być może chęć wywołania dyskomfortu u niektórych widzów.

“Jeśli chcesz stworzyć coś, a najgorsze, co ludzie mogą zrobić, to przewrócić oczami i ziewać, tworzysz brązową statuę,”- mówi Tribe.

Tribe odnosi się do pomnika Weteranów Wojny Wietnamskiej, zaprojektowanego przez Mai Linh. Jego projekt — szczelina w ziemi, otoczona dwoma kawałkami czarnego marmuru z imionami poległych i zaginionych — początkowo wywołał kontrowersje z powodu braku oczywistości. Nie była to tradycyjna brązowa statua. Jeden ciężki posąg żołnierza dodano do pomnika w 1984 roku, ponieważ ludziom było niewygodnie.

Flynn podaje również podobne porównanie, mówiąc o 'Pomniku Balzaka' Auguste'a Rodina. Zamówiony przez Stowarzyszenie Ludzi Literatury, ta rzeźba, stworzona po siedmiu latach pracy, była bardziej abstrakcyjna, odzwierciedlała interpretację powieściopisarza i jego geniuszu, a nie tylko cechy fizyczne.

“To była po prostu jakaś majestatyczna forma w pelerynie. Nic rozpoznawalnego nie było w tym,”- pamięta Flynn o reakcji, kiedy Rodin zabrał pomnik do domu, gdyż krytyka była surowa wobec jego próby oddania geniuszu Balzaka.

“Teraz, po ponad stu latach, to arcydzieło,”- podsumowuje Flynn. Model Rodina został odlany w brązie wiele lat po jego śmierci.

Chociaż Rodin, Balzak i wojna w Wietnamie miały miejsce w zupełnie innych kontekstach, te debaty są częścią większej dyskusji na temat pamięci i tradycji. Jak chcemy pamiętać ludzi i jak zapewniamy, że inni również ich pamiętają? Czy powinniśmy przypominać, że te tematy istniały, czy też próbować uosabiać ich prawdziwe znaczenie?

Wina statuy Tiny Turner polega na tym, że jest zbyt realistyczna.

Próba odtworzenia fizycznego podobieństwa piosenkarki może wynikać z pragnienia posiadania pomnika, który jest rozpoznawalny, a nie oddaniem esencji jej osobowości.

Oczywiście krytyka może się zmienić, tak jak to było z Rodinem. Może w przyszłości zdeformowana statua Tiny Turner stanie się symbolem, którym ludzie będą zafascynowani za 100 lat. Brąz może przetrwać wiecznie.

Ale ci, którzy kpili z niej, jak i sama Tina Turner, prawdopodobnie nie dożyją, by to zobaczyć.