Malala Yousafzai i Greta Thunberg: dlaczego lewicowy aktywizm podzielił się na dwa obozy.

Jak informuje Vox: Trudno uwierzyć, że kiedykolwiek zobaczysz Malalę Yousafzai śpiewającą mieszankę 4 Non Blondes/Nicki Minaj na TikToku z Jimmy'm Fallonem. Jednak zdobywczyni Pokojowej Nagrody Nobla aktywnie tworzy taki kontent w mediach społecznościowych od kilku miesięcy. Sama zauważyła ironię swojej sytuacji, pisząc: "Not me becoming chronically online" pod jednym z postów na Instagramie.

Oprócz tworzenia kontentu, Yousafzai niedawno odwiedziła mecz drużyny New York Liberty, rozmawiała z Jayem Shetty'm i brała udział w kilku talk-show i podcastach. Pakistańska aktywistka w dziedzinie edukacji obecnie promuje swoje wspomnienia, Finding My Way, w których zastanawia się nad swoją drogą do sławy po tym, jak w wieku 11 lat przeżyła strzelaninę z rąk terrorysty z „Talibanu”, wracając ze szkoły. Jednak 28-letnia Yousafzai w ciągu kilku lat przekształciła się w medialnego impresaria, produkując filmy – jeden z nich otrzymał nominację do Oscara – oraz musical z Hillary Clinton.

@fallontonight

Co słychać, @Malala Yousafzai?! #FallonTonight #TonightShow #MalalaYousafzai #JimmyFallon

♬ oryginalny dźwięk – dj auxlord

Yousafzai nie jest jedyną ikoniczną reprezentantką progresywnej młodzieży, której wizerunek uległ zmianie. Greta Thunberg również przeszła ewolucję. 2 października 22-letnia szwedzka aktywistka rozpoczęła działania, aby zwrócić uwagę na kryzys humanitarny w Gazie i, jak donosi się, została aresztowana przez izraelskie siły podczas misji dostarczania pomocy Palestyńczykom. Thunberg i inni świadkowie twierdzą, że izraelscy żołnierze ciągnęli ją za włosy, ledwo zapewniając jedzenie i wodę, a także zmuszali do całowania izraelskiej flagi podczas zatrzymania. Thunberg i innych aresztowanych deportowano do Grecji po kilku dniach.

Obserwując dwie wybitne aktywistki w różnych punktach ich kariery — jedna na The Tonight Show Starring Jimmy Fallon, druga na froncie kryzysu humanitarnego — stało się to tematem wielu komentarzy w Internecie i prowadziło do pewnej "wojny fanów" między ich zwolennikami. Wiele osób uważa, że Yousafzai i Thunberg reprezentują dwa przeciwstawne typy aktywistek: jedna — sprzedajna, druga — prawdziwa rewolucjonistka.

Aktywizacja Yousafzai z pewnym 'bagażem'

Ostatnio Yousafzai stała się ofiarą sporej krytyki i pytań dotyczących jej integralności jako aktywistki, szczególnie z powodu jej związków z niektórymi zachodnimi liderami.

W kwietniu ubiegłego roku, po ogłoszeniu wspólnej produkcji musicalu Suffs z Hillary Clinton, Yousafzai otrzymała negatywne opinie. Clinton, była sekretarz stanu, odpowiadała za ataki dronów w Pakistanie, które zabijały cywilów. Ponad dziesięć lat temu, kiedy Yousafzai odwiedziła Biały Dom, wyraziła obawy dotyczące ataków podczas prezydentury Obamy. Nawet po dziesięciu latach krytycy uznają nowe partnerstwo Yousafzai z Clinton za hipokryzję.

Sytuacja stała się napięta dla Yousafzai po ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku. Clinton, która od dawna wspierała rząd izraelski, sprzeciwiła się wczesnym wezwaniom do zawarcia pokoju w Gazie, co stało w sprzeczności z pozycją progresywnych sił w USA, europejskich liderów i samej Yousafzai, która wzywała do zaprzestania ognia w dniach po atakach.

Jednak poruszając cierpienia dzieci po obu stronach, Yousafzai spotkała się z krytyką za to, że "obie strony" tej kwestii nie uznają dysparytetu władzy, z jakim borykają się Palestyńczycy po okupacji Izraela.

Jednak jej fundacja Malala Fund wcześniej przekazywała wsparcie finansowe dzieciom w strefie konfliktu, a po kontrowersji związanej z Suffs powtórzyła swoje wsparcie dla narodu Gazy i bezpośrednio odnosiła się do tematu ludobójstwa.

"Potępiam rząd Izraela za łamanie międzynarodowego prawa i zbrodnie wojenne," - napisała Yousafzai na X. W profilu brytyjskiego GQ w maju zastanawiała się nad krytyką, którą otrzymała z powodu Gazy, twierdząc, że 'jest wiele innych spraw, które można zrobić.'

W jej ojczyźnie, Pakistanie, reputacja Yousafzai uległa pogorszeniu od momentu, gdy stała się globalną ikoną. Podczas gdy w zachodnim świecie uważana jest za bohaterkę, w Pakistanie stała się ofiarą wrogości, ignorowania, a nawet teorii spiskowych, które twierdzą, że jest marionetką zachodnich imperialnych interesów.

Warto zauważyć, że Yousafzai trafiła na światową scenę niechcący. Jak opisuje w swojej książce, nie kontroluje własnej narracji od dzieciństwa.

Dlaczego ludzie porównują Malalę i Gretę Thunberg?

Krytyka Yousafzai osiągnęła szczyt, podgrzewana dyskusjami na TikToku oraz informacjami o jej używaniu narkotyków podczas nauki na uniwersytecie, a także doniesieniami o aresztowaniu Grety Thunberg w Gazie. W Internecie pojawiło się wiele komentarzy na temat „Greta Thunberg to to, kim uważa się Malala”, a także porównań ich ostatnich działań.

“Przejrzałem wiele tych kont i zauważyłem, że wiele z nich można nazwać fanowskimi,” - mówi Ryan Broderick, redaktor naczelny Garbage Day, biuletynu o kulturze Internetu. “Wydawało się, że bardzo młodzi ludzie bez jakiegokolwiek prawdziwego politycznego zaplecza podchodzą do Grety i Malali tak, jak do Sabriny Carpenter czy Taylor Swift.”

Kontrast jest oczywisty. W 2018 roku Thunberg zdobyła światową uwagę, strajkując i odmawiając chodzenia do szkoły przez trzy tygodnie, siedząc przed szwedzkim parlamentem przed wyborami, aby zwrócić uwagę na globalny kryzys klimatyczny. Thunberg obiecała strajkować w każdy piątek, dopóki Szwecja nie zacznie przestrzegać Porozumienia Paryskiego, co zainspirowało protesty „Future for Fridays” na całym świecie.

Światowi liderzy i organizacje, w tym brytyjski parlament i ONZ, szybko uznali i docenili akcje protestacyjne Thunberg. W 2019 roku Time nazwał ją Człowiekiem Roku. Jednak jej droga do sławy nie była wolna od komplikacji. Niektórzy krytycy postrzegali ją jako przykład białej uprzywilejowanej osoby w kręgach aktywistycznych — córkę dwojga znanych rodziców, która zyskała uznanie, którego inni aktywiści, szczególnie aktywiści kolorowi, nie otrzymali.

Z biegiem lat Thunberg zdaje się umacniać swoją reputację aktywistki, powstrzymując się od ekstra klasycznych aktywności i pozostając radykalnym głosem lewicy. Od kryzysu uchodźców w Sahelu po prawa pracowników fabryk oraz zbrodnie wojenne izraelskiego rządu, jej sprawy stały się znacznie mniej popularne lub łatwo asymilowane przez liberalne establishmenty.

W miarę jak radykalne idee i lewicowe postacie zyskują popularność, ciekawe jest, że Thunberg w danym momencie wydaje się być bardziej atrakcyjną publiczną postacią, uważa Broderick. Bowiem Yousafzai współpracuje bezpośrednio z liberalnymi postaciami instytucjonalnymi, które w wielu przypadkach są odpowiedzialne za to, co popycha ludzi w stronę bardziej lewicowego kierunku.

“Uważam, że [aktywizm Grety] jest lepszym odzwierciedleniem dla bardziej radykalnej przestrzeni politycznej,” - mówi Broderick. “Nie umniejszam [pracy Malali]. To aktywizm zupełnie innego rodzaju i, ostatecznie, odbywa się w innym świecie.”

Jest pewna absurdalność w porównywaniu Yousafzai i Thunberg. Nie są to popgwiazdy walczące o pierwsze miejsce na listach przebojów. Chociaż internetowe spory dotyczące Malali i Grety ujawniają, że ludzie z lewicy oczekują więcej od progresywnych liderów, ta sfabrykowana rywalizacja pokazuje również, jak kultura fanów podważa nasze relacje z polityką.