Afryka pęka szybciej. Winne są wysychające jeziora i zmiany klimatu.

Klimatyczne przemiany Afryki Wschodniej

Jak informuje TSN.ua: Przejście od wilgotnego do suchego klimatu w Afryce Wschodniej w ciągu ostatnich kilku tysięcy lat przyspieszyło pękanie kontynentu. Analizy naukowe dowodzą, że te przeobrażenia środowiskowe oddziałują na procesy geologiczne, w tym na powstawanie nowych rozłamów tektonicznych.

Region stopniowo tracił wilgotność przez około ostatnie 5 tysięcy lat. Wcześniej, w tak zwanym afrykańskim okresie wilgotnym (od 9600 do 5300 lat temu), poziom wody w jeziorze Turkana był o 150 metrów wyższy niż obecnie. To zbiornik wodny o imponujących rozmiarach:

• długość około 250 kilometrów,
• szerokość do 30 kilometrów,
• głębokość sięgająca 120 metrów.

Po zakończeniu tego wilgotnego etapu zaobserwowano przyspieszenie tempa rozsuwania się płyt tektonicznych w rejonie jeziora Turkana średnio o 0,17 milimetra rocznie. Proces ten jest częścią szerszego zjawiska rozrywania się płyty afrykańskiej, którego ogólna prędkość w tym obszarze szacowana jest na około 6,35 mm na rok.

Naukowiec Christopher Scholz, komentując te ustalenia, podkreśla dwukierunkową zależność między klimatem a ruchami tektonicznymi. Jego zdaniem, obecnie obserwujemy okres intensywniejszego formowania się rozłamów, co potwierdza tę wzajemną relację.

Równoległe badania nad Jeziorem Niasa

Dodatkowe światło na te zjawiska mogą rzucić prace prowadzone nad Jeziorem Niasa (Malawi). Tamtejszy zespół badawczy analizuje wahania poziomu wody sięgające 1,4 miliona lat wstecz. To długoterminowe spojrzenie ma pomóc lepiej zrozumieć wpływ zmian klimatycznych na procesy zachodzące w skorupie ziemskiej i ostatecznie potwierdzić klimatyczno-tektoniczny związek przyczynowo-skutkowy.

Badania te mają znaczenie wykraczające poza geologię. Pozwalają lepiej pojąć, jak globalne ocieplenie modyfikuje fundamentalne procesy naturalne. Odkrycie ścisłego powiązania między klimatem a aktywnością tektoniczną może w przyszłości pomóc w prognozowaniu zagrożeń geologicznych w regionie. W kontekście postępujących zmian klimatu, które niosą poważne konsekwencje, wiedza ta może okazać się kluczowa dla adaptacji lokalnych społeczności do nowych, dynamicznych warunków.