Od 2027 roku dla FOP wprowadzony zostanie VAT: jak to wpłynie na ceny i biznes.

Jak informuje ТСН: Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (FOP) staną przed nowymi wyzwaniami, ponieważ od 1 stycznia przyszłego roku wprowadzone zostaną nowe podatki, a także zlikwidowane niektóre ulgi dla małego biznesu. Najważniejsze - od 2027 roku wszyscy FOP, podobnie jak duże i średnie przedsiębiorstwa, będą musieli zacząć płacić podatek od towarów i usług (VAT). Ministerstwo Finansów niedawno przedstawiło projekt ustawy, który przewiduje zmiany w systemie opodatkowania.

Więcej FOPów dobrych i różnych

Na 1 października 2025 roku w Ukrainie zarejestrowano 1 milion 774 tysiące FOP we wszystkich kategoriach opodatkowania. Oznacza to, że ponad 4 miliony rodzin, czyli 12-13% Ukraińców, zależy od ich działalności.

FOP dzieli się na dwie główne kategorie: płatnicy VAT i uproszczone. Większość z nich to uproszczone, około 1,6 miliona, czyli do 90% wszystkich FOP. Uproszczone dzielą się na cztery grupy w zależności od rocznego dochodu.

• 1 grupa FOP – do 1 miliona 336 tysięcy hrywien. To przede wszystkim sprzedawcy na rynkach oraz dostawcy usług domowych. Podatki w tej grupie wynoszą 2862,8 hrywien miesięcznie.

• 2 grupa – do 6 milionów 672 tysięcy hrywien. To właściciele małych sklepów, kawiarni i warsztatów. Średnie koszty podatkowe wynoszą 4160 hrywien miesięcznie.

• 3 grupa – do 9 milionów 336 tysięcy hrywien. To najliczniejsza grupa zajmująca się dużymi wolumenami handlu oraz świadczeniem usług profesjonalnych. Obowiązki podatkowe obejmują stały ZUS oraz podatki od dochodów.

• 4 grupa – dla rodzinnych gospodarstw rolnych, które sprzedają produkty własnej produkcji.

Co zmieni się od 1 stycznia 2026 roku dla wszystkich FOPów

Na wzrost podatków wpłynie zwiększenie standardów socjalnych, które nastąpi od 1 stycznia 2026 roku. W rezultacie pojawią się nowe kwoty podatków dla każdej grupy FOP.

• 1 grupa – nowy podatek wyniesie 3091,14 hrywien miesięcznie, maksymalny dochód wzrośnie do 1 miliona 444 tysięcy hrywien.

• 2 grupa – podatek wzrośnie do 4496,44 hrywien miesięcznie, roczny dochód – do 7 milionów 211,6 tysięcy hrywien.

• 3 grupa – ZUS osiągnie 1902,34 hrywien, roczny dochód – do 10 milionów 91 tysięcy hrywien.

Czemu chcą wprowadzić VAT dla uproszczonych FOPów

Projekt ustawy Ministerstwa Finansów przewiduje płacenie VAT przez wszystkich FOP z rocznym dochodem przekraczającym 1 milion hrywien. Główne powody wprowadzenia VAT to:

• harmonizacja z europejskimi standardami;

• uzupełnienie budżetu państwowego;

• stworzenie równych warunków konkurencji;

• walka z nielegalnym handlem;

• przeciwdziałanie minimalizacji podatków poprzez dzielenie biznesu.

Przewodniczący sekretariatu Rady Przedsiębiorców, Andrij Zabłowski, zauważa, że wprowadzenie VAT nie jest ekonomicznie uzasadnione w kontekście wojny i może prowadzić do zniszczenia małych przedsiębiorstw.

Jak „VAT dla wszystkich” wpłynie na ceny

Zgodnie z ocenami, wprowadzenie VAT doprowadzi do wzrostu cen, szczególnie w grupach 1 i 2 uproszczonych. Pierwsza może podnieść cenę produktów o 15-20%. W przypadku grupy 2 wzrost cen może wynieść 10-15% z powodu nowych zobowiązań podatkowych.

Najbardziej, o 18–20%, wzrosną ceny usług freelancerów, ponieważ nie mają oni dostępu do „wewnętrznego” VAT. W tym samym czasie uczestnicy rynku starają się zoptymalizować swoje wydatki w związku z nowymi wymaganiami.

W związku z tym zmiany w polityce podatkowej dla FOP, które wejdą w życie w 2026 roku, mogą znacząco wpłynąć na sytuację w małym biznesie na Ukrainie. Reakcja przedsiębiorców na nowe przepisy i ich możliwe konsekwencje będą ważnymi kwestiami, które będą obserwowane w najbliższych latach.