Sztuka w czasach wojny: Vladyslav Troitskyi o konieczności elastyczności kultury.

W jakiej kondycji jest dziś ukraińska sztuka?

Jak informuje UATV: Reżyser i dramaturg Vladyslav Troitskyi analizuje sytuację współczesnej sztuki w Ukrainie w dobie konfliktu zbrojnego, wskazując na proces jej upolitycznienia zarówno w kraju, jak i w Europie. Jego zdaniem, kluczową rolę w przeciwstawianiu się chaosowi generowanemu przez Rosję odgrywa plastyczność instytucji kultury. Aby zachować znaczenie i skuteczność w obecnych realiach, kultura musi nieustannie ewoluować i dostosowywać się do wyzwań epoki – podkreśla artysta.

Vladyslav Troitskyi urodził się w 1964 roku w Rosji, ale w wieku 11 lat przeprowadził się z rodziną na Ukrainę. Wykształcenie zdobył w Kijowskim Instytucie Politechnicznym oraz w Rosyjskiej Akademii Sztuk Teatralnych. W latach 90. założył Centrum Sztuki Współczesnej 'DACh', które stało się istotnym ośrodkiem rozwoju nowatorskich form artystycznych w Ukrainie. W okresie od 2003 do 2006 roku dzielił się swoim doświadczeniem i wiedzą z młodymi twórcami, wykładając w Kijowskim Państwowym Uniwersytecie Teatru, Kina i Telewizji im. Iwana Karpenki-Karego.

Kluczowe przedsięwzięcia artystyczne

Troitskyi jest także założycielem etno-chaosowej grupy 'DakhaBrakha' oraz festiwalu sztuki współczesnej 'Gogolfest'. Obie inicjatywy stały się ważnymi platformami dla sztuki eksperymentalnej. Nawet w trudnych warunkach ukraińscy artyści kontynuują działalność, o czym świadczy planowana na 2022 rok wystawa w Gdańsku pt. 'Mariupol. Droga pamięci i marzenia'.

'Brakuje nam systematyczności. Przeciwko nam działa bardzo systematyczny wróg' — Vladyslav Troitskyi

Artysta zwraca uwagę, że 'Ukrayna długo myślała: płyniemy w stronę Europy i tam wszystko się rozwiąże', co unaocznia potrzebę aktywnego działania w sferze kultury. Odpowiedzią na współczesne wyzwania jest opracowany przez Troitskiego i jego zespół projekt 'Antidotum', realizowany poprzez formę intertainmentu – 'wesoło, rozbuchanie'. To przejaw dążenia ukraińskich twórców do adaptacji swojej działalności do nowych realiów poprzez tworzenie elastycznych i progresywnych form sztuki. Ich działania pokazują, że kultura może być narzędziem zarówno oporu, jak i terapii społecznej.

Rozważania Vladyslava Troitskiego podkreślają wagę adaptacji kultury w warunkach wojny i globalnych przemian. W obliczu licznych wyzwań, inicjatywy takie jak projekt 'Antidotum' czy kontynuacja wystaw dowodzą gotowości artystów do poszukiwania nowych dróg wyrazu i wspierania społeczeństwa. To świadectwo żywotności ukraińskiej sztuki nawet w czasie kryzysu.

W dalszym ciągu istotną kwestią pozostaje potrzeba lepszej organizacji i systemowego podejścia w przestrzeni kultury, co mogłoby pomóc skuteczniej stawiać czoła zewnętrznym zagrożeniom.