Zakupy na raty: jak kredyty na święta zagrażają gospodarce USA.

Jak informuje Vox: Niedawno poszedłem kupić mój pierwszy dużych świąteczny prezent w tym roku, a na ekranie kasy pojawiło się pytanie: czy chcę podzielić te zakupy na cztery proste płatności bez odsetek?

Rozstanie się z mniejszą kwotą pieniędzy, aby móc mieć to, czego chcę, wcześniej - brzmi kusząco. Zgodnie z badaniem PayPal, połowa wszystkich kupujących w USA planuje skorzystać z opcji 'kup teraz, zapłać później' (BNPL) w tegorocznym okresie świątecznym. Okazało się, że jeden na czterech Millenialsów i przedstawicieli Gen Z regularnie korzysta z takich opcji płatności jak Affirm i Klarna. To ci sami młodzi ludzie, którzy borykają się z trudnościami w znalezieniu pracy, długami studenckimi i rosnącymi cenami żywności. Dlatego nie dziwi fakt, że ogłoszenie współpracy DoorDash z Klarna na początku roku sprawiło, że ludzie zaczęli zaciągać kredyty na zakup jedzenia na wynos.

Tegoroczny sezon świąteczny wygląda szczególnie skomplikowanie. Ceny towarów rosną, a możliwość skorzystania z opcji BNPL od finansowych startupów i dużych banków czyni zakupy jeszcze bardziej dostępnymi. Jednocześnie administracja Trumpa znosiła niektóre ograniczenia w tej dziedzinie, co stawia konsumentów w wrażliwej sytuacji z nagłymi opłatami i długami. Niektórzy eksperci już ostrzegają, że sytuacja zaczyna przypominać pierwsze dni kryzysu kredytów subprime, który doprowadził do Wielkiej Depresji.

"Pożyczkodawcy BNPL nie są obecnie zobowiązani do […] ustalania, czy konsumenci mogą pozwolić sobie na swoje pożyczki BNPL," powiedziała Nadine Chabrier, starszy doradca ds. polityki i litigacji w Centrum Odpowiedzialnego Kredytowania.

Jeśli widziałeś film The Big Short lub śledziłeś te wydarzenia, to budzi to prawdziwy niepokój. Ale zanim zagłębimy się w obawy o nadchodzący kryzys gospodarczy, zrozummy, jak działają te małe pożyczki.

Kup teraz, zapłać później - cierpiaj zawsze

Na początku rozwój branży BNPL polegał na tym, że widziałeś tę opcję na stronach zamówień w sklepach internetowych, często tych, które oferowały luksusowe towary. Możliwość podzielenia płatności, często bez odsetek, ułatwiła konsumentom podjęcie decyzji o zakupie drogich przedmiotów, a sklepy szybko wdrożyły tę funkcję. Pożyczkodawcy zarabiali na opłatach za zaległe płatności oraz procentach od wartości zakupu.

Liderami branży były finansowe startupy takie jak Affirm, założona w 2012 roku, i Klarna, która weszła na rynek w 2015 roku. Pandemia znacznie przyspieszyła wzrost, a wolumen pożyczek skoczył z 16,8 miliona dolarów w 2019 roku do 180 milionów dolarów w 2022 roku według Biura Ochrony Finansów Konsumentów (CFPB). Średnia kwota pożyczki w tym czasie wynosiła 135 dolarów.

Jednym z głównych problemów, jak zauważyła Chabrier, jest to, że pożyczkodawcy BNPL zazwyczaj nie są zobowiązani do sprawdzenia, czy konsument jest w stanie zmieścić się w budżecie, co może prowadzić do jednoczesnego korzystania z wielu pożyczek, co zwiększa ryzyko zadłużenia. Może to wyjaśnić, dlaczego zaleganie z płatnościami jest tak powszechną praktyką: ponad 40% użytkowników BNPL stwierdziło, że spóźnili się z płatnością w ciągu ostatniego roku - wzrosło z 34% w zeszłym roku, według badania Lending Tree. W tym samym czasie ponad 20% przyznało, że mają trzy lub więcej pożyczek jednocześnie, a jedna czwarta ankietowanych wzięła kredyt BNPL na zakup artykułów spożywczych.

Warto zauważyć, że nie wszystkie pożyczki są bezodsetkowe. Zarówno Affirm, jak i Klarna zwracają uwagę, że ich stopy procentowe mogą sięgać 36% (Klarna - 35,99%, ale można zaokrąglić). To wciąż znacznie mniej niż w przypadku pożyczek przed wypłatą, które mogą osiągać 600%, ale wciąż przewyższa zero.

Czytaj małym drukiem

Teraz wróćmy do zagrożenia kryzysem finansowym. Do niedawna większość pożyczek BNPL nie była zgłaszana agencjom kredytowym, co pozbawiało konsumentów widoczności w zakresie długów. Podczas kadencji administracji Bidena CFPB próbowało regulować tę branżę, wydając zasady, aby doprowadzić pożyczkodawców BNPL do jednego poziomu z kartami kredytowymi, jednak administracja Trumpa zniesła je na początku tego roku. W mniej więcej tym samym czasie firma tworząca oceny kredytowe FICO ogłosiła zamiar wprowadzenia nowego typu oceny, który uwzględniałby długi BNPL. Jednak te oceny są obecnie dostępne tylko dla pożyczkodawców, podczas gdy konsumenci ich nie widzą.

Branża BNPL pozostaje w dużej mierze nieuregulowana na poziomie krajowym. W międzyczasie zadłużenie konsumentów staje się produktem finansowym. Elliott Investment Management niedawno podpisało umowę na zakup długu w wysokości 6,5 miliarda dolarów w Klarna, ponieważ finansowy startup rozszerza swoją działalność, oferując większe i długoterminowe pożyczki. Affirm do czerwca wprowadziło prawie 12 miliardów dolarów sekurytyzowanego długu.

W niedawnym artykule TechCrunch Connie Loiz zauważyła, że firmy BNPL zajmują się czymś podobnym do: "Przeciąć ryzykowne zadłużenie konsumpcyjne, sprzedać je inwestorom, którzy uważają, że rozumieją profil ryzyka, a także stworzyć warstwy inżynierii finansowej, które ukrywają prawdziwą ekspozycję."

To brzmi bardzo podobnie jak kryzys subprime. Jednak nie jest jasne, czy uzasadnione jest użycie takich dużych terminów do opisania obecnej sytuacji.

"Byłoby przedwczesne powiedzieć, że mamy do czynienia z kryzysem," powiedziała mi Chabrier.

Jednak możemy twierdzić, że BNPL staje się coraz bardziej niebezpieczne. Branża "stworzyła efemeryczną nową kulturę konsumpcji - i wciągnęła użytkowników w wir długu," tak pisze New York Times Magazine o ludziach, którzy, zaczynając zakupy, pominęli mały druk i napotkali poważne problemy.

Gdy ten świąteczny sezon zakupowy się rozpocznie, czytając mały druk, zwracaj uwagę na szczegóły. A jeszcze lepiej - wstrzymaj zakupy, aby nie wpaść w pułapkę zadłużenia. Może to przynieść korzyści zarówno twoim finansom, jak i gospodarce USA.